Γιατί πρέπει να αφήνετε τους εφήβους να κοιμούνται περισσότερο τα ΣK, σύμφωνα με την επιστήμη

Αν σας εκνευρίζει όταν ο έφηβός σας κοιμάται μέχρι το μεσημέρι τα Σαββατοκύριακα, μια νέα μελέτη ίσως σας κάνει να το δείτε αλλιώς: αυτός ο «αναπληρωματικός» ύπνος φαίνεται να μειώνει τα συμπτώματα κατάθλιψης σε μεγαλύτερους εφήβους και νεαρούς ενήλικες - έως και 41%.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Affective Disorders, είναι τα πρώτα που εξετάζουν ειδικά τη σχέση μεταξύ του επιπλέον ύπνου τα Σαββατοκύριακα και των καταθλιπτικών συμπτωμάτων στους εφήβους. Για τις ανάγκες της έρευνας, ο Jason Carbone, ερευνητής δημόσιας υγείας στο SUNY Upstate Medical University, και η Melynda Casement από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, ανέλυσαν δεδομένα υγείας από τη μακροχρόνια έρευνα National Health and Nutrition Examination Survey. Το δείγμα περιλάμβανε 1.084 άτομα ηλικίας 16 έως 24 ετών, καθώς και τις αυτοαναφερόμενες ώρες ύπνου τους.

Η νέα αυτή έρευνα προστίθεται σε ένα αυξανόμενο σύνολο επιστημονικών στοιχείων που δείχνουν πόσο καθοριστικός είναι ο ύπνος για την ψυχική υγεία των εφήβων. Ανάμεσά τους και μελέτη της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής Ύπνου (Ιούνιος 2025), η οποία έδειξε ότι μόλις δύο επιπλέον ώρες ύπνου το Σαββατοκύριακο μπορούν να μειώσουν το άγχος στους εφήβους.

Άγχος στην εφηβεία: Τι μπορείτε να κάνετε;

«Οι ειδικοί στον ύπνο προτείνουν εδώ και χρόνια οι έφηβοι να κοιμούνται 8 έως 10 ώρες κάθε βράδυ, σε σταθερή ώρα, όλες τις ημέρες της εβδομάδας. Στην πράξη όμως, αυτό δεν είναι ρεαλιστικό για πολλούς εφήβους - ή και για τους περισσότερους ανθρώπους γενικά», δήλωσε η Casement, ψυχολόγος, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον και διευθύντρια του Εργαστηρίου Ύπνου του πανεπιστημίου.

«Είναι φυσιολογικό οι έφηβοι να είναι "νυχτοπούλια"», πρόσθεσε. «Γι’ αυτό, αν δεν μπορούν να κοιμηθούν αρκετά μέσα στην εβδομάδα, καλό είναι να τους επιτρέπεται να αναπληρώνουν τον ύπνο τους τα Σαββατοκύριακα, καθώς αυτό φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά».

Ο κιρκάδιος ρυθμός, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό ρολόι των 24 ωρών, αλλάζει φυσικά κατά την εφηβεία, κάνοντας πιο δύσκολο για τους εφήβους να κοιμηθούν νωρίς, ακόμα κι όταν είναι πολύ κουρασμένοι.

Γιατί οι έφηβοι θέλουν πάντα να κοιμούνται αργά;

Συνήθως, το φυσικό «παράθυρο» ύπνου ενός εφήβου είναι περίπου από τις 11 το βράδυ έως τις 8 το πρωί -κάτι που συγκρούεται με τις πολύ πρωινές ώρες έναρξης του σχολείου. Γι’ αυτό και υπάρχει στις ΗΠΑ έντονη πίεση για μεταγενέστερη έναρξη των μαθημάτων. Σύμφωνα με την πρωτοβουλία Start School Later, περίπου το 75% των μαθητών λυκείου στις ΗΠΑ στερείται επαρκούς ύπνου, ενώ το 25% αναφέρει ότι αποκοιμιέται στην τάξη τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Για τον λόγο αυτό, πολιτείες όπως η Καλιφόρνια και πολλές σχολικές περιφέρειες στην Πενσυλβάνια, τη Νέα Υόρκη και τη Μασαχουσέτη έχουν ήδη υιοθετήσει την έναρξη των μαθημάτων πιο αργά.

Την ίδια στιγμή, οι έφηβοι στις ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωποι με μια σοβαρή κρίση ψυχικής υγείας. Περίπου το 17% των εφήβων (10–19 ετών) και των νεαρών ενηλίκων (20–24 ετών) βιώνει κάθε χρόνο ένα σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο. Όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης, «δυστυχώς, η συχνότητα της κατάθλιψης στους εφήβους και τους νεαρούς ενήλικες έχει αυξηθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, χωρίς αντίστοιχη αύξηση στη θεραπεία».

ΠΟΥ: Καμπανάκι για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων

Ο Carbone ελπίζει ότι τα ευρήματα της έρευνας θα «ρίξουν φως στην ανάγκη να κατανοήσουμε καλύτερα τη συνολική ποιότητα του ύπνου», οδηγώντας τελικά σε βελτίωση της ψυχικής υγείας. Όπως δήλωσε πρόσφατα στο podcast Informed Patient του SUNY Upstate:
«Κάποιοι μπορεί να σκέφτονται “δεν πρέπει να το κάνω, δεν πρέπει να κοιμάμαι περισσότερο”. Όμως ίσως λίγος επιπλέον ύπνος να είναι τελικά ωφέλιμος».

^{πηγή: sheknows.com}