Τα 4 στυλ γονεϊκότητας και πώς επηρεάζουν τα παιδιά

Αν έχεις παιδιά, είναι πολύ πιθανό να αναρωτιέσαι αν κάνεις καλή δουλειά μεγαλώνοντάς τα. Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.

Και αν έχεις αναζητήσει έστω και λίγο συμβουλές για τη γονεϊκότητα , σίγουρα θα έχεις συναντήσει πολλές πληροφορίες για τα διαφορετικά στυλ ανατροφής. Ποιο όμως είναι το καλύτερο; Και πώς μπορείς να ξέρεις αν το εφαρμόζεις;

Η αυταρχική ανατροφή είναι ο καλύτερος τρόπος για να μεγαλώσετε τα παιδιά, σύμφωνα με τους ειδικούς

Η κλινική ψυχολόγος Coda Derrig, PhD, μοιράζεται τις γνώσεις και τις συμβουλές της.

2026-01-18 09:30:37

Ποια είναι τα τέσσερα στυλ γονεϊκότητας;

Συνήθως αναφέρονται τέσσερα βασικά στυλ γονεϊκότητας, σύμφωνα με την επιστημονική έρευνα και όσα παρουσιάζονται στα μέσα ενημέρωσης:

• Δημοκρατικό (Authoritative)
• Επιτρεπτικό (Permissive)
• Αυταρχικό (Authoritarian)
• Αμελές ή αδιάφορο (Neglectful), γνωστό και ως μη εμπλεκόμενο ή δυσπροσαρμοστικό

Το στυλ που ακολουθείς συχνά επηρεάζεται από το πώς μεγάλωσες, τις προκλήσεις που έχεις αντιμετωπίσει και τη συνολική σου προσωπικότητα.

Συνειδητή διαπαιδαγώγηση και άλλα στυλ γονεϊκής ανατροφής

Η κατανόηση κάθε τύπου μπορεί να σε βοηθήσει να δεις πώς προσεγγίζεις τις γονεϊκές προκλήσεις:

Η Dr. Derrig αναλύει τι κάνει κάθε στυλ μοναδικό.

Δημοκρατικό στυλ γονεϊκότητας

Οι δημοκρατικοί γονείς βάζουν κανόνες, αλλά ταυτόχρονα δείχνουν αγάπη, κατανόηση και ενθαρρύνουν τα παιδιά τους.

Όπως εξηγεί η Dr. Derrig, αυτό το στυλ βασίζεται στη συζήτηση, τον συμβιβασμό και τη συνεργασία. Τα παιδιά μαθαίνουν να εκφράζονται, να ακούν και να συνεργάζονται με τους άλλους - δεξιότητες που δεν καλλιεργούνται το ίδιο εύκολα σε άλλα στυλ γονεϊκότητας.

Πώς φαίνεται αυτό στην πράξη;

• Ακούς το παιδί σου
• Ζητάς τη δική του οπτική
• Επαινείς τις επιτυχίες του
• Θέτεις σαφή όρια και τα τηρείς, όταν είναι απαραίτητο

Ο Νο1 κανόνας ανατροφής για υγιή & ανθεκτικά παιδιά: «Η έρευνα δεκαετιών είναι σαφής» λέει ψυχολόγος

Παράδειγμα:
Αν το παιδί σου δέχεται bullying και μια μέρα επιλέξει να αντιδράσει με βία, ως δημοκρατικός γονέας θα:

• Λάβεις υπόψη τα συναισθήματά του και θα του ζητήσεις να εξηγήσει πώς ένιωθε εκείνη τη στιγμή
• Υπενθυμίσεις τους κανόνες, ξεκαθαρίζοντας ότι η βία δεν είναι ποτέ αποδεκτή
• Δείξεις ευελιξία, αναγνωρίζοντας ότι βρέθηκε σε μια δύσκολη κατάσταση
• Επιβάλεις κατάλληλες συνέπειες, σκεπτόμενος τι θα αποτρέψει τη συμπεριφορά στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα της περίστασης

Επίδραση του δημοκρατικού στυλ

Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά δημοκρατικών γονέων εμφανίζουν υψηλά επίπεδα αυτοαποτελεσματικότητας (πίστη στον εαυτό τους) και καλύτερες ακαδημαϊκές επιδόσεις.

Όπως αναφέρει η Dr. Derrig, «η δημοκρατική γονεϊκότητα αφήνει χώρο για συζήτηση. Αυτό βοηθά τα παιδιά να πετύχουν αργότερα, γιατί αντικατοπτρίζει τον τρόπο που λειτουργεί ο πραγματικός κόσμος».

Αυτό το στυλ ανατροφής βοηθά τα παιδιά με προβλήματα συμπεριφοράς

Επιτρεπτικό στυλ γονεϊκότητας

Στο επιτρεπτικό στυλ δίνεται προτεραιότητα στην αγάπη και την επιβεβαίωση, ενώ οι κανόνες είναι ελάχιστοι ή ανύπαρκτοι. Οι γονείς εστιάζουν στη συναισθηματική φροντίδα χωρίς να θέτουν σαφή όρια και συχνά λειτουργούν περισσότερο σαν φίλοι παρά σαν γονεϊκές φιγούρες εξουσίας.

Επίδραση του επιτρεπτικού στυλ

Τα παιδιά επιτρεπτικών γονέων μπορεί να δυσκολεύονται να ακολουθήσουν κανόνες μεγαλώνοντας, αφού έχουν συνηθίσει να κάνουν τα πράγματα με τον δικό τους τρόπο.

Στην επιτρεπτική γονεϊκότητα, το παιδί είναι αυτό που παίρνει τις αποφάσεις, εξηγεί η Dr. Derrig

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:

• Ριψοκίνδυνες συμπεριφορές
• Ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες
• Χαμηλή αυτορρύθμιση
• Νοοτροπία “πρώτα εγώ”

Τι στο καλό είναι το «Slow Parenting»; Το διαδίκτυο απαντά στα υπέρ-απασχολημένα παιδιά

Αυταρχικό στυλ γονεϊκότητας

Το αυταρχικό στυλ είναι το αντίθετο του επιτρεπτικού. Βασίζεται στην αυστηρή επιβολή κανόνων και ορίων, με ελάχιστο χώρο για στοργή.

Ο αυταρχικός γονέας έχει τον πλήρη έλεγχο, με ελάχιστη ανοχή σε παρεκκλίσεις. Οι προσδοκίες είναι υψηλές και οι συνέπειες για τα λάθη συχνά σκληρές.

Επίδραση του αυταρχικού στυλ

Αυτό το στυλ δεν ευνοεί τη δημιουργία ασφαλούς δεσμού με το παιδί, γεγονός που μπορεί να βλάψει τη σχέση και να επηρεάσει τις μελλοντικές του σχέσεις.

Επιπλέον, τα παιδιά μπορεί:

• Να υιοθετήσουν επιθετικές ή εκφοβιστικές συμπεριφορές
• Να γίνουν υπερβολικά φοβισμένα και αγχώδη
• Να λένε ψέματα για να αποφύγουν την τιμωρία

Γιατί δεν πρέπει να λέτε συνεχώς στο παιδί σας τι να κάνει

Αμελές στυλ γονεϊκότητας

Η αμελής ή μη εμπλεκόμενη γονεϊκότητα χαρακτηρίζεται από χαμηλά επίπεδα στοργής και ελάχιστους κανόνες. Οι γονείς καλύπτουν τις βασικές ανάγκες (τροφή, ένδυση, στέγη), αλλά η συναισθηματική εμπλοκή είναι περιορισμένη.

Οι προσδοκίες είναι χαμηλές, οι κανόνες σχεδόν ανύπαρκτοι και η συμμετοχή στη ζωή του παιδιού ελάχιστη.

Επίδραση του αμελούς στυλ

Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σοβαρές.

Τα παιδιά μπορεί να μάθουν να τα βγάζουν πέρα μόνα τους, επειδή νιώθουν ότι δεν μπορούν να στηριχτούν σε άλλους. Αυτό συχνά τα δυσκολεύει να δημιουργήσουν υγιείς σχέσεις αργότερα στη ζωή τους. Έρευνες δείχνουν επίσης ότι αυτός ο τρόπος γονεϊκότητας μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών συναισθηματικών δυσκολιών στην ενήλικη ζωή.

Ένας οδηγός για τα στυλ ανατροφής παιδιών εμπνευσμένος από έναν «πειρατή»

Υπάρχει «καλύτερο» στυλ γονεϊκότητας;

Στόχος στην καθημερινότητα θα πρέπει να είναι η δημοκρατική γονεϊκότητα.

«Σε γενικές γραμμές, οι γονείς καλό είναι να προσπαθούν κυρίως προς το δημοκρατικό στυλ», προτείνει η Dr. Derrig. «Αυτό το πλαίσιο βοηθά στη διαχείριση των περισσότερων καταστάσεων με αποτελεσματικό τρόπο».

Αυτό σημαίνει να είσαι ξεκάθαρος για όσα περιμένεις από τα παιδιά σου, να τα ενθαρρύνεις να αναλάβουν ευθύνες και να δείχνεις πραγματικό ενδιαφέρον για τα συναισθήματά τους.

Γιατί οι παραδοσιακοί οικογενειακοί κανόνες «πεθαίνουν»; Η σύγχρονη γονεϊκότητα αλλάζει τα πάντα

«Οι δημοκρατικοί γονείς ξέρουν πότε να δείξουν περισσότερη ή λιγότερη στοργή και πότε να σφίξουν ή να χαλαρώσουν τα όρια», λέει η Dr. Derrig. «Αυτές οι δεξιότητες βοηθούν τόσο τα παιδιά όσο και τους γονείς».

^{πηγή: health.clevelandclinic.org}