Γιατί η ξεκούραση μετά τον τοκετό είναι ιατρική ανάγκη και όχι πολυτέλεια

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ σε τι εξυπηρετεί το 40ήμερο της λοχείας, γιατί καθιερώθηκε, από πότε και για ποιους λόγους; Όχι, δεν γεννήθηκε για θρησκευτικούς λόγους, καθώς εμφανίζεται σχεδόν σε όλους τους πολιτισμούς. Οι άνθρωποι εδώ και χιλιάδες χρόνια, πολύ πριν υπάρξει ιατρική γνώση, παρατήρησαν ότι η γυναίκα μετά τον τοκετό είναι πιο ευάλωτη όχι μόνο σωματικά εφόσον αιμορραγεί ακόμα αλλά και ψυχικά. Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι χρειάζεται περίπου έναν σεληνιακό κύκλο 4–6 εβδομάδων για να επανέλθει. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης και σε διαφορετικούς πολιτισμούς καθιερώθηκε μέσα από την διαχρονική ανθρώπινη σοφία το συγκεκριμένο 40ήμερο ως μια περίοδος προστασίας και ανάπαυσής της. Διάφορες θρησκείες επίσης ανέφεραν την περίοδο αυτή με τελετουργίες και συμβολισμούς ως περίοδο καθαρισμού, φτάνοντας στον «σαραντισμό» όπως χαρακτηρίζεται σήμερα από την Ορθόδοξη εκκλησία. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν την σημασία προστασίας της λεχώνας.

Πρέπει ή όχι η λεχώνα να σαραντήσει για να βγει από το σπίτι;

Πράγματι, σήμερα γνωρίζουμε και επιστημονικά αυτό που ήξεραν οι άνθρωποι διαισθητικά εδώ και αιώνες την ανάγκη αυτή της γυναίκας που μετά τον τοκετό η ξεκούρασή της είναι ιατρική ανάγκη και όχι πολυτέλεια. Το σώμα της όπως και ο ψυχισμός της χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν μετά από τον ερχομό του μικρού της στον κόσμο. Ίσως βέβαια σκεφτείτε: «Μα οι γιαγιάδες μας γεννούσαν στα χωράφια, έβαζαν το μωρό στη φασκιά και συνέχιζαν τη δουλειά τους». Ναι, υπήρξε και αυτό και στη χώρα μας έχουμε αρκετές τέτοιου είδους εικόνες, σε δύσκολες και σκληρές όμως εποχές, χωρίς στήριξη από το περιβάλλον, όπου ο αγώνας για την επιβίωση ήταν σκληρός…

Βιολογικά, το γυναικείο σώμα χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει και να επιστρέψει στην πρότερη κατάσταση: να επουλωθεί η μήτρα και να επιστρέψει στο μέγεθος που είχε πριν από την εγκυμοσύνη, να σταματήσει η αιμορραγία, να επουλωθούν οι τομές, να αρχίσουν να σταθεροποιούνται οι ορμόνες και να νιώσει η μητέρα πιο δυνατή σωματικά για την φροντίδα του μικρού της. Ο γυναικείος οργανισμός βρίσκεται λοιπόν σε φάση ανάρρωσης.

Το σώμα σου μετά τον τοκετό είναι ήδη εξαντλημένο και "δουλεύει" υπερωρίες- Μάθε να το ακούς

Ψυχολογικά επίσης, η ανάγκη είναι εξίσου βαθιά. Η γυναίκα χρειάζεται τον χρόνο της για να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση – πόσο μάλλον όταν πρόκειται για το πρώτο της παιδί, όπου «αλλάζει όλος ο κόσμος της» όπως τουλάχιστον τον γνώριζε. Χρειάζεται χρόνο για την μετάβαση όπου η εγκυμοσύνη έχει τελειώσει και έχει πλέον τον ρόλο της μητέρας, με αυξημένες ευθύνες και υποχρεώσεις ως προς το μικρό της. Ο ψυχισμός της έχει ανάγκη από χρόνο για να επεξεργαστεί την εμπειρία του τοκετού – πόσο μάλλον όταν είναι τραυματική σε κάποιες περιπτώσεις – και τον ερχομό του νέους μέλους στην οικογένεια, να μπορέσει να αυτό-ρυθμιστεί στη νέα της ταυτότητα, να δημιουργήσει δεσμό με το βρεφάκι.

Η ξεκούραση, λοιπόν, δεν είναι «παραξενιά» της λεχώνας. Δεν είναι υπερβολή. Είναι ανάγκη του σώματος και της ψυχής. Είναι μέρος της μετάβασης στη μητρότητα – έναν ρόλο βαθιά απαιτητικό.

Οι πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό είναι δύσκολες

Συνεπώς, η ξεκούραση μετά τον τοκετό δεν είναι πολυτέλεια, ούτε «παραξενιά» της λεχώνας. Αντίθετα, πρόκειται για ανάγκη του σώματος και της ψυχής, της μετάβασης στο ρόλο της μητρότητας, ο οποίος είναι αρκετά απαιτητικός. Για αυτό τον λόγο χρειάζεται να έχει δίπλα της ένα καλό υποστηρικτικό σύστημα, άτομα που «είναι εκεί» να την βοηθήσουν πρακτικά αλλά και να την στηρίξουν ψυχικά. Να μπορεί να ξεκουραστεί σωματικά αλλά και ψυχικά. Γνωρίζουμε την επιλόχεια κατάθλιψη (λόγω ορμονών) που καραδοκεί και μπορεί να την απορρυθμίσει ψυχοσυναισθηματικά.

Η ξεκούραση λοιπόν μετά τον τοκετό μπορεί να βοηθήσει το νευρικό της σύστημα να ρυθμιστεί και πάλι, μειώνει τον κίνδυνο επιλόχειας κατάθλιψης καθώς οι ορμόνες σταθεροποιούνται και πάλι, να βρει τη νέα της ταυτότητα ώστε να είναι δίπλα στο μωρό της με λιγότερο άγχος και αγωνία για το αν θα είναι καλή και ικανή μανούλα.

Μαρίνα Μόσχα

Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας