Οι διαταραχές διάθεσης μετά τον τοκετό επηρεάζουν όλους τους γονείς όχι μόνο τις μαμάδες

Η γέννηση ενός μωρού αλλάζει τα πάντα: το πρόγραμμά σας, τον ύπνο σας και την ψυχική σας υγεία.

Παρόλο που οι αλλαγές στη διάθεση μετά τον τοκετό συνήθως θεωρούνται πως αφορούν μόνο τις μητέρες, η αλήθεια είναι ότι κάθε γονιός μπορεί να βιώσει την ψυχολογική αναστάτωση των πρώτων εβδομάδων της γονεϊκότητας. Οπως εξηγεί η ψυχίατρος Kathleen Hanlon, MD, αυτές οι αλλαγές είναι καθολικές και ότι η αναγνώρισή τους μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά.

Το ψυχικό βάρος των γονιών είναι πραγματικό - δείτε πώς να το διαχειριστείτε

«Όλοι οι γονείς περνούν δύσκολες στιγμές τις πρώτες εβδομάδες. Από τις άυπνες νύχτες και την κούραση, μέχρι τις αλλαγές στις σχέσεις και τον φόβο ότι δεν τα καταφέρνουν, όλα αυτά είναι κοινές εμπειρίες. Αλλά η αναγνώριση αυτών των προκλήσεων βοηθά τους γονείς να τις αντιμετωπίσουν με λιγότερη ντροπή και περισσότερη κατανόηση για τον εαυτό τους», αναφέρει η Kathleen Hanlon.

Σύμφωνα με την ίδια, οι ξεπερασμένες κοινωνικές νόρμες εξακολουθούν να προωθούν το μύθο ότι οι δυσκολίες μετά τον τοκετό αφορούν μόνο τις μητέρες, αφήνοντας πολλούς γονείς να νιώθουν αόρατοι. «Η μετάβαση μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη, ειδικά για τους γονείς που έχουν παιδί για πρώτη φορά, ενώ ορισμένοι μπαμπάδες εμφανίζουν κατάθλιψη και άγχος», προσθέτει.

Επισημαίνει επίσης ότι το πρώτο βήμα αντιμετώπισης αυτών των δύσκολων συναισθημάτων είναι η συζήτηση. «Δεν υπάρχει αρκετή εκπροσώπηση στα μέσα ενημέρωσης για το φάσμα των εμπειριών ψυχικής υγείας μετά τον τοκετό. Αυτή η έλλειψη ορατότητας δημιουργεί παρεξηγήσεις. Το ενθαρρυντικό είναι ότι με τη σωστή βοήθεια, αυτή η κατάσταση αντιμετωπίζεται γρήγορα».

7 τρόποι να διαχειριστείτε την καθημερινότητα με ένα νεογέννητο όταν δεν έχετε βοήθεια

Η μελαγχολία μετά τον τοκετό μπορεί να επηρεάσει κάθε γονιό

Η μελαγχολία μετά τον τοκετό είναι πραγματική και πολύ έντονη. Οι μητέρες αντιμετωπίζουν ορμονικές και σωματικές αλλαγές που μπορεί να προκαλέσουν από άγχος μέχρι κατάθλιψη. Αυτές οι εμπειρίες κατατάσσονται ως περιγεννητικές διαταραχές διάθεσης και άγχους (PMADs) και περιλαμβάνουν κατάθλιψη, άγχος, OCD, διαταραχές διπολικού φάσματος, PTSD και ψύχωση μετά τον τοκετό. «Τείνουν να εμφανίζονται στις μητέρες λόγω των μεγάλων σωματικών και ορμονικών αλλαγών που βιώνουν», εξηγεί η Jana Rundle, Psy.D., κλινική ψυχολόγος και πιστοποιημένη ειδικός στην περιγεννητική ψυχική υγεία.

Ωστόσο, οι PMADs μπορούν να επηρεάσουν κάθε γονέα.«Οι εμπειρίες των συντρόφων συχνά υποτιμώνται, ακόμα κι αν η προσαρμογή επηρεάζει όλους. Οι μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 10% των μπαμπάδων πληρούν τα κριτήρια για κατάθλιψη μετά τον τοκετό, και αυτό το ποσοστό μπορεί να φτάσει σχεδόν το 50% εάν οι μητέρες επίσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες», τονίζει η η Jana Rundle.

Παρόλα αυτά, η ίδια θεωρεί ότι η κοινωνία ενισχύει την ιδέα ότι μόνο οι μητέρες δυσκολεύονται και οι σύντροφοι απλώς υποστηρίζουν — μια αφήγηση που χαρακτηρίζει ξεπερασμένη και επιβλαβή. «Οι σύντροφοι δεν είναι απλώς υποστηρικτικά συστήματα», προσθέτει. «Είναι άνθρωποι που βιώνουν επίσης μια στιγμή που αλλάζει τη ζωή τους. Όταν όλη η προσοχή πηγαίνει σε έναν γονέα, ο άλλος μπορεί να καταπιέζει το δικό του άγχος. Έτσι παραμελούνται οι ανάγκες, αναπτύσσεται πικρία και μεγαλώνει η απομόνωση».

Όταν η «πίεση» σε ρίχνει -Τι λέει η ψυχίατρος για το άγχος στις νέες μαμάδες

Γι’ αυτό η Jana Rundle επισημαίνει ότι οι αλλαγές στη διάθεση μετά τον τοκετό επηρεάζουν όλη την οικογένεια: «Η γονεϊκότητα αναδιοργανώνει την ταυτότητα, το νευρικό σύστημα και την καθημερινή ζωή μέσα σε μια νύχτα. Αυτό δεν κάνει διακρίσεις με βάση τη βιολογία. Οι σύντροφοι βιώνουν έλλειψη ύπνου, πίεση να παρέχουν, φόβο για την ασφάλεια του μωρού και του συντρόφου, αλλαγές στη δυναμική της σχέσης και το συναισθηματικό σοκ της ξαφνικής ευθύνης για ένα μικρό νέο μωρό. Πολλοί δυσκολεύονται σιωπηλά, νιώθοντας ότι πρέπει να είναι οι αρκετοί».

Πώς οι διαταραχές διάθεσης των γονέων επηρεάζουν την οικογένεια

Οι επιπτώσεις των διαταραχών διάθεσης μετά τον τοκετό επεκτείνονται πέρα από τον ίδιο τον γονέα. Σύμφωνα με την Δρ Rita Eichenstein, Ph.D., παιδιατρική νευροψυχολόγο, όταν ένας γονέας αντιμετωπίζει κατάθλιψη ή άγχος, μπορεί να επηρεαστεί η συναισθηματική ισορροπία όλης της οικογένειας.

Πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε για τις πρώτες 24 ώρες ως μαμά

«Είναι μια λεπτή ισορροπία. Μεγάλο μέρος της έρευνας έχει γίνει σε μητέρες που βιώνουν κατάθλιψη ή άγχος. Μπορεί να εμφανίζουν λιγότερη συναισθηματική και εκφραστική συγχρονικότητα με τα μωρά τους, κάτι που επηρεάζει τον πρώιμο δεσμό και τον τρόπο με τον οποίο τα βρέφη ρυθμίζουν το άγχος».

Οι άνδρες επίσης βιώνουν βιολογικές αλλαγές, όπως μείωση της τεστοστερόνης και αύξηση της ωκυτοκίνης και της βαζοπρεσσίνης. Όμως όταν ένας πατέρας αντιμετωπίζει κατάθλιψη ή άγχος, αυτό μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα στρες του συντρόφου του, κάτι που με τη σειρά του επηρεάζει το μωρό, λέει η Δρ Rita Eichenstein.

Όταν οι διαταραχές διάθεσης δεν αντιμετωπίζονται, οι συνέπειες επεκτείνονται. «Η αθεράπευτη κατάθλιψη ή άγχος μειώνει την ικανότητα συγκέντρωσης, την ενσυναίσθηση και την υπομονή.Τα μωρά είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στις «δονήσεις» γύρω τους. Όταν οι γονείς δεν ανταποκρίνονται σωστά στις ανάγκες του μωρού, τα ζευγάρια τσακώνονται περισσότερο και τα μωρά αντιλαμβάνονται την ένταση μέσω της φωνής και των κινήσεων του σώματος. Αυτή η συναισθηματική μεταδοτικότητα ενεργοποιεί αντιδράσεις στρες στον εγκέφαλο του βρέφους και μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνιο άγχος ή δυσκολίες αυτορρύθμισης», υποστηρίζει η Δρ Rita Eichenstein.

Γι’ αυτό, και θεωρεί κρίσιμη την έγκαιρη αναγνώριση και παρέμβαση καθώς κατά το πρώτο έτος, οι εγκέφαλοι των γονέων και των μωρών είναι ιδιαίτερα ευπροσάρμοστοι. Η θεραπεία γονέα-βρέφους, η συμβουλευτική ζευγαριών και οι πρακτικές ενσυνειδητότητας μπορούν να επαναφέρουν τη συναισθηματική επικοινωνία, να μειώσουν τις ορμόνες του στρες, να βελτιώσουν την επικοινωνία και να ενισχύσουν τη μακροχρόνια ευεξία της οικογένειας.