Οι γονείς έχουν όντως αισθητηριακές ευαισθησίες - Δείτε πώς να τις διαχειριστείτε

Πόσες φορές έχετε πιάσει τον εαυτό σας να μην μπορεί να αντέξει μια μικρή ενόχληση, τον θόρυβο από το παιχνίδι του μικρού σας, τις φωνές και γενικότερα να έχετε την αίσθηση ότι όλα συμβαίνουν ταυτόχρονα – ενώ μέσα σας κάτι «σαν να μπλοκάρει»; Σκέφτεστε μήπως έχετε υπερβολική ευαισθησία ή κάτι σας συμβαίνει; Και όμως, η αλήθεια είναι ότι αυτό που βιώνετε δεν είναι ούτε αδυναμία ούτε αποτυχία. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που αφορά σχεδόν όλους τους γονείς, καθώς πρόκειται για αισθητηριακές ευαισθησίες ή, πιο σωστά, αισθητηριακή υπερφόρτωση, όπου ο εγκέφαλός σας προσπαθεί να επεξεργαστεί πολλά ερεθίσματα ταυτόχρονα, περισσότερα απ’ όσα μπορεί να αντέξει.

Πριν λοιπόν κάνετε πάλι την σκέψη ότι δεν αντέχετε όσο θα έπρεπε, ότι “κάτι δεν πάει καλά”, ή ότι2026-01-14 08:00:27 μάλλον είστε αδύναμος και όχι τόσο καλός γονιός εφόσον κουράζεστε από το ίδιο σας το παιδί, και πριν το ερμηνεύσετε ως προσωπική αποτυχία, η επιστήμη έχει απάντηση.

4 πράγματα που δεν έκαναν ποτέ οι γονείς των παιδιών που μπήκαν σε Harvard, Stanford και Princeton

Τι λένε οι ειδικοί για τα αισθητηριακά ζητήματα μετά τη γονεϊκότητα

Γνωρίζετε πολύ καλά ότι η καθημερινότητά σας χαρακτηρίζεται από συνεχή ακουστικά ερεθίσματα (φωνές, κλάμα, τσιρίδες, παιχνίδια που κάνουν θόρυβο), έντονη σωματική επαφή (θηλασμός, αγκαλιές, χέρια που σας τραβούν από παντού), οπτική υπερφόρτωση (παιχνίδια στο πάτωμα, ακαταστασία). Και πάνω απ’ όλα, μια μόνιμη εσωτερική επαγρύπνηση: πρόσεχε, σκέψου, φρόντισε, προέβλεψε.

Στον κόσμο των μαμάδων τα μαθηματικά δεν βγαίνουν - Το 24ωρο ποτέ δεν αρκεί, όσο κι αν το μοιράζεις

Το νευρικό σας σύστημα λειτουργεί διαρκώς σε κατάσταση συναγερμού. Όμως ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν έχει εξελιχθεί για να μένει σε μόνιμη διέγερση χωρίς αποφόρτιση. Κάποια στιγμή κουράζεται. Και τότε εμφανίζεται αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν αισθητηριακή υπερφόρτωση: μια νευροβιολογική κατάσταση κατά την οποία ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να φιλτράρει και να επεξεργαστεί τα ερεθίσματα.

Έτσι, μπορεί να αρχίσετε να νιώθετε έντονη ενόχληση από ήχους που παλαιότερα δεν σας ενοχλούσαν ή και δεν τους προσέχατε καν, όταν νιώθετε κούραση να αποτραβιέστε από το άγγιγμα ακόμη κι αν το παιδί σας ζητά αγκαλιά κλαίγοντας, χαμηλότερη αντοχή στη ματαίωση, ανάγκη να απομονωθείτε και ταυτόχρονα να σας πνίγουν οι ενοχές και οι αυτοκατηγορίες.

Με πιο απλά λόγια: όταν βρίσκεστε σε υπερφόρτωση, η ικανότητά σας να ρυθμίζετε το συναίσθημά σας μειώνεται. Το προμετωπιαίο φλοιώδες σύστημα, που σχετίζεται με την αυτορρύθμιση και την ενσυναίσθηση, χαλαρώνει και τον έλεγχο παίρνουν πιο αυτόματες, ενστικτώδεις αντιδράσεις. Γίνεστε πιο ευερέθιστος, πιο απότομος γονιός και προτιμάτε να αποσυρθείτε. Το παιδί, όμως, δεν γνωρίζει τίποτα για νευροβιολογία. Δεν μπορεί να καταλάβει ότι “ο εγκέφαλος της μαμάς” ή “του μπαμπά” είναι κουρασμένος. Αυτό που βιώνει είναι απόρριψη ή απειλή. Έτσι γεννιέται ένας φαύλος κύκλος:

ο γονιός υπερφορτώνεται → αντιδρά → το παιδί αποδιοργανώνεται → ζητά περισσότερη επαφή → ο γονιός υπερφορτώνεται ακόμη περισσότερο.

Γιατί κάθε γονιός χρειάζεται μικρές παύσεις για να ανασάνει

Τι μπορώ να κάνω;

Σίγουρα όχι να υπομένετε περισσότερο αλλά να καταφέρετε να διαχειριστείτε την κατάσταση αυτή, μέσα από την ρύθμιση και πάλι του νευρικού σας συστήματος, ώστε να αποφορτιστεί.

• Ονομασία του φαινομένου: «Αυτό που βιώνω είναι υπερφόρτωση, όχι ανεπάρκεια ή αδυναμία.»
  Η αναγνώριση μειώνει τις ενοχές και και σας επιστρέφει την αίσθηση ελέγχου
• Μικρά αισθητηριακά διαλείμματα μέσα στη μέρα: λίγα λεπτά σιωπής, ένα ντους, μια σύντομη βόλτα χωρίς να κοιτάτε διαρκώς το κινητό σας, μικρές παύσεις δηλαδή που επιτρέπουν στο σώμα να “κατεβάσει ταχύτητα”.
• Σωματική αποφόρτιση: μέσα από κίνηση, τέντωμα, βαθιές αναπνοές, οτιδήποτε για να διώξετε την ένταση από το σώμα σας.
• Λεκτικοποίηση προς το παιδί (ανάλογα με την ηλικία του): «Τώρα ο εγκέφαλός μου είναι κουρασμένος από τους ήχους. Θα πάρω δύο λεπτά και επιστρέφω.» Όταν του εξηγείτε τι σας συμβαίνει αυτή τη στιγμή,, δεν το βιώνει ως απόρριψη. Κι εσείς μαθαίνετε να αυτορυθμίζεστε και να βάζετε όρια – γιατί τα όρια, στην πραγματικότητα, τα βάζουμε πρώτα στον εαυτό μας.

Γονεϊκότητα δεν σημαίνει ότι πρέπει να είστε διαρκώς διαθέσιμοι ως γονείς. Για να μπορείτε να «δώσετε» στο παιδί σας χρειάζεται και να είστε σε θέση να το κάνετε. Το να φροντίζετε τις αισθητηριακές σας ανάγκες δεν σας κάνει λιγότερο διαθέσιμους γονείς. Αντίθετα, επιτρέπει να είστε πιο σταθεροί, πιο παρόντες, πιο ρυθμισμένοι. Να θυμάστε ότι το παιδί σας δεν έχει ανάγκη από τέλειους γονείς - που δεν υπάρχουν άλλωστε. Έχουν ανάγκη όμως από γονείς που παραμένουν σε επαφή - πρώτα με το ίδιο τους το σώμα και μετά μαζί τους. Γονείς που είναι συναισθηματικά παρόντες.

Μαρίνα Μόσχα

Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας