Πόσο συχνή είναι η ακράτεια ούρων μετά την εγκυμοσύνη;
Οι αλλαγές που επιφέρει η κύηση και ο τοκετός στους μύες του πυελικού εδάφους μπορούν να επηρεάσουν τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης.
Τι είναι η ακράτεια ούρων; Σχηματικά διακρίνουμε 5 είδη ακράτειας ούρων (Leslie και συνεργάτες, 2024) :
- την ακράτεια ούρων, που ονομάζεται «ακράτεια από προσπάθεια». Το είδος αυτό ακράτειας ούρων χαρακτηρίζεται από την ακούσια απώλεια ούρων, όταν αυξάνεται η πίεση στην κοιλιά (βήχας, γέλιο, άρση βάρους). Το είδος αυτό της ακράτειας είναι δυνατόν να εκδηλωθεί σε νεαρές γυναίκες, οι οποίες αθλούνται τακτικά, αλλά και σε γυναίκες μετά τον τοκετό. Παράγοντες, οι οποίοι αυξάνουν τις πιθανότητες εκδήλωσης αυτού του είδους της ακράτειας είναι: η εγκυμοσύνη – μάλιστα καταγράφεται αύξηση των συγκεκριμένων πιθανοτήτων ανάλογη με τον αριθμό των τοκετών (όσο περισσότεροι τοκετοί, τόσο πιο συχνή η ακράτεια), η εμμηνόπαυση (εξαιτίας των αλλαγών, που συμβαίνουν στον κόλπο με την ηλικία) και η παχυσαρκία (Lugo και συνεργάτες, 2024)
- την ακράτεια ούρων, που ονομάζεται «επείγουσα». Αυτού του είδους η ακράτεια ούρων, χαρακτηρίζεται από την ακούσια διαφυγή ούρων, της οποίας κατά κανόνα προηγείται η έντονη και συχνά επώδυνη έπειξη (τάση ή επιθυμία) προς ούρηση. Η «επείγουσα» ακράτεια ούρων έχει συνδεθεί με διαταραχές στη λειτουργία των μυών της ουροδόχου κύστεως, όπως συμβαίνει, όταν έχουμε τη λεγόμενη «υπερδραστήρια» ουροδόχο κύστη, αλλά και με παθολογικές καταστάσεις νευρολογικού ενδιαφέροντος όπως: τη νόσο του Parkinson, την Σκλήρυνση κατά πλάκας ή το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο. Με την «επείγουσα» ακράτεια ούρων έχει συσχετισθεί και ο διαβήτης.
Η γυμναστική σχετίζεται με την ακράτεια ούρων; Τι απαντά γυναικολόγος
- την ακράτεια ούρων «μεικτού» τύπου. Σε αυτού του είδους την ακράτεια «συνυπάρχουν» οι ακράτεια από προσπάθεια και η «επείγουσα» ακράτεια ούρων. Συνήθως, «εντονότερη» παρουσία έχει είτε η ακράτεια από προσπάθεια, είτε η «επείγουσα» ακράτεια ούρων.
- την ακράτεια από «υπερπλήρωση» της ουροδόχου κύστης. Η κένωση της ουροδόχου παρεμποδίζεται, τότε ενδέχεται να προκαλείται ακούσια διαφυγή ούρων, όταν αυτή «γεμίσει υπερβολικά» και «δεν μπορεί να κρατήσει άλλα ούρα». Αυτού του είδους η ακράτεια προκαλείται ενίοτε από δυσλειτουργία των μυών της ουροδόχου κύστεως, ενώ παρατηρείται και παρουσία παθολογιών νευρολογικού ενδιαφέροντος, όπως είναι αυτές, που εκδηλώνονται μετά από τραυματισμό στη σπονδυλική στήλη ή εξαιτίας της σκλήρυνσης κατά πλάκας. Η ακράτεια από υπερπλήρωση έχει συσχετισθεί και με το διαβήτη.
- Τη «λειτουργική» ακράτεια ούρων. Αυτού του είδους η ακράτεια παρατηρείται, όταν το άτομο δεν πάει στην τουαλέτα να ουρήσει.
Ακράτεια ούρων στις γυναίκες: Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί
Πόσο συχνή είναι η ακράτεια ούρων;
Εκτιμάται, ότι η συχνότητα των διαφόρων τύπων ακράτειας ούρων είναι (Leslie και συνεργάτες, 2024)
- Ακράτεια από προσπάθεια: 24% έως 45% σε γυναίκες με ηλικία μεγαλύτερη των 30 ετών
- «Επείγουσα» ακράτεια: 9% σε γυναίκες με ηλικία από 40 έως 44 ετών, 31% σε γυναίκες με ηλικία μεγαλύτερη των 75 ετών,
- Ακράτεια «μεικτού» τύπου: 20% με 30% μεταξύ των ατόμων με χρόνια ακράτεια ούρων
- Ακράτεια από «υπερπλήρωση»: 5% μεταξύ των ατόμων με χρόνια ακράτεια ούρων
- «Λειτουργική» ακράτεια ούρων: δεν έχει εκτιμηθεί
Πόσο συχνή είναι η ακράτεια ούρων μετά από εγκυμοσύνη;
Δεν είναι πάντα εύκολο να εκτιμηθεί η «βαρύτητα» της εγκυμοσύνης ως ανεξάρτητου παράγοντα, που συμβάλλει στην εκδήλωση ακράτειας ούρων, διότι συχνά αυτή «συνυπάρχει» με άλλους παράγοντες προδιάθεσης για ακράτεια ούρων, όπως είναι η παχυσαρκία ή η έλευση της εμμηνόπαυσης.
Προκειμένου όμως να εκτιμηθεί κατά πόσο η εγκυμοσύνη από μόνη της αυξάνει τις πιθανότητες μία γυναίκα να παρουσιάσει ακράτεια ούρων, Ισπανοί επιστήμονες σχεδίασαν ειδική μελέτη, στην οποία συμμετείχαν γυναίκες με τα εξής χαρακτηριστικά (Serrano-Raya και συνεργάτες, 2025):
- είχαν μόνον έναν τοκετό ή καισαρική τομή (με αυτόν τον τρόπο οι συντάκτες της μελέτης ήθελαν να αποκλείσουν έναν ακόμα παράγοντα προδιάθεσης της ακράτειας, που είναι οι περισσότερες εγκυμοσύνες),
- η κύησή τους ήταν μονήρης (δεν κυοφόρησαν περισσότερα έμβρυα) (η πολύδυμη κύηση είναι και αυτή ανεξάρτητος παράγων, που μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες εκδήλωσης ακράτειας ούρων),
- είχαν μέση ηλικία κατά τον τοκετό ή την καισαρική τομή 32,65 ετών και κατά την κλινική εκτίμηση της πιθανότητας να παρουσιάζουν ακράτεια η ηλικία τους ήταν 41,14 ετών (οπότε συμμετείχαν νεαρές γυναίκες, πριν η εμμηνόπαυση προκαλέσει αλλαγές στον κόλπο τους, που θα οδηγούσαν στην εκδήλωση ακράτειας),
- είχαν μέσο BMI 24,01 KG/M2 (επομένως το σωματικό τους βάρος ήταν φυσιολογικό).
Ακράτεια μετά τον τοκετό: Τι μπορείτε να κάνετε
Οι γυναίκες εξετάσθηκαν κλινικά, προκειμένου να διαπιστωθεί, αν είχαν συμπτώματα ακράτειας ούρων από 5 έως 10 έτη μετά τον τοκετό ή την καισαρική τους τομή. Από τις 425 συμμετέχουσες, οι 228 (ποσοστό 53,6%) είχαν ακράτεια ούρων με τα πρώτα συμπτώματα να εκδηλώνονται κατά μέσον όρο 2,8 έτη από τον τοκετό ή την καισαρική τομή. Το 27,76% των γυναικών περιέγραφαν συμπτώματα ακράτειας μετρίου βαθμού, ενώ το 7,29% περιέγραφαν συμπτώματα σοβαρού βαθμού.
Σημειώνεται, πως αν η γυναίκα είχε οικογενειακό ιστορικό ακράτειας ούρων (δηλαδή, αν κάποια κοντινή συγγενής της είχε ακράτεια ούρων), οι πιθανότητες εκδήλωσης ακράτειας διπλασιάζονταν, ενώ αν η ίδια έπασχε από κάποιο χρόνιο νόσημα, οι πιθανότητες αυτές αυξάνονταν κατά 58%
Οι επιστήμονες στη συγκεκριμένη μελέτη συνέκριναν την πιθανότητα για ακράτεια μετά από φυσιολογικό τοκετό με την αντίστοιχη πιθανότητα μετά από καισαρική τομή;
Από τις συμμετέχουσες, οι 77,41% είχαν φυσιολογικό (κολπικό) τοκετό, ενώ το 22,59% χρειάστηκε να υποβληθούν σε καισαρική τομή. Επισιοτομή (πρόκειται για μία μικρή τομή, που γίνεται δίπλα στον κόλπο, προκειμένου να διευκολυνθεί η έξοδος του νεογνού στο φυσιολογικό τοκετό, ονομάζεται και Περινεοτομή) έγινε στο 83,59% των περιπτώσεων, ενώ στο 22,82% κατεγράφησαν τραυματισμοί του περινέου. Οι γυναίκες, που υπεβλήθησαν σε καισαρική τομή, είχαν 48% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν ακράτεια ούρων.
Δείτε στο παρακάτω video, πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την ακράτεια ούρων χωρίς χειρουργείο!
Δρ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΚΩΝ. ΛΥΓΝΟΣ, MSc, PhD
ΜΑΙΕΥΤΗΡ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ
Master of Science University College London
Διδάκτωρ Μαιευτικής Γυναικολογίας
www.eleftheia.gr
Ενδεικτική βιβλιογραφία
Leslie SW, Tran LN, Puckett Y. Urinary Incontinence. [Updated 2024 Aug 11]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK559095/
Lugo T, Leslie SW, Mikes BA, et al. Stress Urinary Incontinence. [Updated 2024 Aug 31]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539769/
Serrano-Raya L, Esplugues A, Ferreros Villar I, Vallés-Murcia N, Muñoz Esteban P, Torres López MS, Turrión Martínez E, Errandonea García P, Nohales Alfonso FJ, González-Timoneda A. Prevalence and Impact of Urinary Incontinence at 5-10 Years After a Singleton Birth. J Clin Med. 2025 Dec 29;15(1):252. doi: 10.3390/jcm15010252. PMID: 41517501; PMCID: PMC12786951.