Η άσκηση ως «αντικαταθλιπτικό»: Ανταγωνίζεται την ψυχοθεραπεία στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης

Η κατάθλιψη επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο - περίπου 280 εκατομμύρια. Τα συμπτώματά της - όπως απώλεια ενδιαφέροντος, κόπωση κακή διάθεση – μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα, μειώνοντας την ποιότητα ζωής και την ικανότητα για εργασία ή κοινωνικές σχέσεις.

Οι γυναίκες πλήττονται συχνότερα από την κατάθλιψη, με στατιστικά στοιχεία να δείχνουν μεγαλύτερη επίπτωση σε σχέση με τους άνδρες. Οι λόγοι είναι σύνθετοι και περιλαμβάνουν βιολογικούς, κοινωνικούς και ψυχολογικούς παράγοντες, ενώ συχνά αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στην πρόσβαση σε θεραπείες ή στη διατήρηση συνεπούς θεραπευτικού πλάνου.

Η εφηβική κατάθλιψη είναι διαφορετική από εκείνη των ενηλίκων - Νέα μελέτη φωτίζει τις διαφορές

Σε αυτό το πλαίσιο, η άσκηση αναδεικνύεται ως μια ελκυστική επιλογή: φθηνή, προσβάσιμη και με πρόσθετα οφέλη για τη σωματική υγεία. Νέα στοιχεία από μια επικαιροποιημένη ανασκόπηση Cochrane δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα της κατάθλιψης σε επίπεδα συγκρίσιμα με την ψυχοθεραπεία και, υπό ορισμένες συνθήκες, με τα αντικαταθλιπτικά αποτελώντας μια ασφαλή και προσβάσιμη προσέγγιση για όλους.

Τι έδειξε η έρευνα

Η ανασκόπηση πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λάνκασιρ και υποστηρίχθηκε από το National Institute for Health and Care Research (NIHR) Applied Research Collaboration North-West Coast (ARC NWC). Εξέτασε 73 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 5.000 ενήλικες με κατάθλιψη.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να μειώσει μέτρια τα καταθλιπτικά συμπτώματα σε σχέση με την έλλειψη θεραπείας ή άλλες παρεμβάσεις ελέγχου. Σε σύγκριση με την ψυχολογική θεραπεία, η άσκηση φαίνεται να έχει παρόμοιο αποτέλεσμα, σύμφωνα με στοιχεία μέτριας αξιοπιστίας από δέκα μελέτες. Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα και σε σχέση με τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα και χαμηλής αξιοπιστίας. Δεν είναι ακόμη σαφές αν αυτά τα οφέλη διαρκούν μακροπρόθεσμα, καθώς λίγες μελέτες παρακολούθησαν τους συμμετέχοντες μετά τη λήξη της θεραπείας.

Κατάθλιψη και δίαιτα: Νέα μελέτη προειδοποιεί για τις συνέπειες της υποθερμιδικής διατροφής

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν σπάνιες και περιλάμβαναν περιστασιακούς μυοσκελετικούς τραυματισμούς σε όσους ασκούνταν και τις συνήθεις παρενέργειες των φαρμάκων για όσους λάμβαναν αντικαταθλιπτικά, όπως κόπωση και γαστρεντερικά προβλήματα.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η άσκηση φαίνεται να αποτελεί μια ασφαλή και προσβάσιμη επιλογή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης», δήλωσε ο καθηγητής Andrew Clegg, επικεφαλής συγγραφέας της ανασκόπησης, προσθέτοντας ότι «αυτό υποδηλώνει ότι η άσκηση λειτουργεί καλά για ορισμένους ανθρώπους, αλλά όχι για όλους, και ότι είναι σημαντικό να υπάρχουν προσεγγίσεις τις οποίες τα άτομα είναι πρόθυμα και ικανά να διατηρήσουν».

Ποια είναι η κατάλληλη άσκηση

Η ανασκόπηση διαπίστωσε ότι η άσκηση χαμηλής έως μέτριας έντασης μπορεί να είναι πιο ωφέλιμη από την έντονη άσκηση και ότι η ολοκλήρωση 13 έως 36 συνεδριών άσκησης χαμηλής έως μέτριας έντασης συσχετίστηκε με μεγαλύτερες βελτιώσεις στα καταθλιπτικά συμπτώματα.

Κανένας συγκεκριμένος τύπος άσκησης δεν αποδείχθηκε ξεκάθαρα καλύτερος αν και τα μικτά προγράμματα άσκησης και η προπόνηση με αντιστάσεις φάνηκαν πιο αποτελεσματικά από την αερόβια άσκηση από μόνη της. Ορισμένες μορφές άσκησης, όπως η γιόγκα, το τσιγκόνγκ και οι διατάσεις, δεν συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση και αποτελούν πεδία για μελλοντική έρευνα. Και εδώ, οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις παραμένουν ασαφείς λόγω της περιορισμένης παρακολούθησης μετά τη θεραπεία.

Η παρούσα επικαιροποίηση προσθέτει 35 νέες μελέτες στις προηγούμενες εκδόσεις της ανασκόπησης Cochrane που δημοσιεύθηκαν το 2008 και το 2013 και υποστηρίχθηκαν από το NIHR. Παρά την προσθήκη νέων στοιχείων, τα συνολικά συμπεράσματα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η πλειονότητα των μελετών ήταν μικρής κλίμακας, με λιγότερους από 100 συμμετέχοντες, γεγονός που καθιστά δύσκολη την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων.

Xαμογελαστή κατάθλιψη: Τα προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

«Παρότι προσθέσαμε περισσότερες μελέτες σε αυτή την επικαιροποίηση, τα ευρήματα παραμένουν παρόμοια. Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει τα άτομα με κατάθλιψη, αλλά αν θέλουμε να κατανοήσουμε ποιοι τύποι άσκησης λειτουργούν καλύτερα, για ποιους και αν τα οφέλη διαρκούν με την πάροδο του χρόνου, χρειαζόμαστε ακόμη μεγαλύτερες και υψηλής ποιότητας μελέτες. Μία μεγάλη, καλά σχεδιασμένη μελέτη είναι πολύ πιο χρήσιμη από πολλές μικρές και χαμηλής ποιότητας μελέτες με περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων», δήλωσε ο καθηγητής Andrew Clegg.