4 Ιουνίου: Διεθνής Ημέρα για τα Αθώα Παιδιά Θύματα Επιθέσεων

Η 4η Ιουνίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως η Διεθνής Ημέρα των Αθώων Παιδιών Θυμάτων Επιθετικότητας. Η απόφαση ελήφθη το 1982 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, με αφορμή τον μεγάλο αριθμό Παλαιστινίων και Λιβανέζων παιδιών που υπήρξαν θύματα των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Σήμερα, η ημέρα αυτή έχει διευρύνει το νόημά της και αποτελεί μια παγκόσμια υπενθύμιση του πόνου που βιώνουν εκατομμύρια παιδιά εξαιτίας της βίας, της κακοποίησης, της εκμετάλλευσης και του πολέμου.

Ποια δικαιώματα του παιδιού καταπατούνται καθημερινά

Σε πολλές περιοχές του κόσμου τα παιδιά εξακολουθούν να ζουν μέσα σε εμπόλεμες ζώνες, να εκτοπίζονται από τις εστίες τους ή να στερούνται βασικά αγαθά, όπως η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και η ασφάλεια. Σε άλλες περιπτώσεις, η βία βρίσκεται μέσα στο ίδιο τους το σπίτι, στο σχολείο ή ακόμη και στο διαδίκτυο, όπου η τεχνολογία έχει δημιουργήσει νέες μορφές εκφοβισμού και εκμετάλλευσης ανηλίκων.

Η κακομεταχείριση ενός παιδιού μπορεί να είναι σωματική, ψυχολογική, συναισθηματική ή σεξουαλική. Συχνά εκδηλώνεται με περισσότερες από μία μορφές ταυτόχρονα. Η μικρή ηλικία, η εξάρτηση από τους ενήλικες και η αδυναμία υπεράσπισης των δικαιωμάτων τους καθιστούν τα παιδιά ιδιαίτερα ευάλωτα απέναντι σε κάθε μορφή βίας.

Τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά:

• Σύμφωνα με τη UNICEF, περίπου ένα δισεκατομμύριο παιδιά παγκοσμίως υφίστανται κάποια μορφή βίας κάθε χρόνο.
• Περίπου 1,6 δισεκατομμύρια παιδιά εκτίθενται τακτικά σε βίαιες τιμωρητικές πρακτικές στο οικογενειακό περιβάλλον.
• Το 2023 ο ΟΗΕ κατέγραψε 11.649 παιδιά που σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σε ένοπλες συγκρούσεις.
• Σχεδόν ένα στα πέντε παιδιά του πλανήτη ζει σήμερα σε περιοχή που πλήττεται από πολεμικές συγκρούσεις.
• Πάνω από 370 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια παγκοσμίως έχουν υποστεί βιασμό ή σεξουαλική επίθεση πριν συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.

Τα παιδιά, ανεξάρτητα από τη χώρα, τη φυλή, τη θρησκεία ή την κοινωνική τους κατάσταση, διαθέτουν συγκεκριμένα και αναφαίρετα δικαιώματα. Τα δικαιώματα αυτά κατοχυρώνονται από τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ το 1989 και αποτελεί τη διεθνή συνθήκη ανθρωπίνων δικαιωμάτων με τη μεγαλύτερη αποδοχή παγκοσμίως. Η Ελλάδα κύρωσε τη Σύμβαση το 1992 με τον νόμο 2101/1992.

Η σημερινή ημέρα δεν αποτελεί απλώς μια επέτειο μνήμης. Είναι μια υπενθύμιση της συλλογικής ευθύνης που έχουμε απέναντι στα παιδιά. Μας καλεί να αναγνωρίσουμε ότι πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο υπάρχει ένα παιδί που στερήθηκε την ασφάλεια, την προστασία ή ακόμη και το δικαίωμα να ζήσει μια φυσιολογική παιδική ηλικία.

Οι ενήλικες οφείλουμε να ακούμε, να παρατηρούμε και να παρεμβαίνουμε όταν ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια. Να δημιουργούμε ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης, όπου τα παιδιά θα μπορούν να μιλούν χωρίς φόβο. Να τα εκπαιδεύουμε στα δικαιώματά τους και να τα προστατεύουμε από κάθε μορφή βίας και εκμετάλλευσης.

Σε συλλογικό επίπεδο, τα κράτη και οι διεθνείς οργανισμοί οφείλουν να ενισχύσουν τις πολιτικές πρόληψης, προστασίας και υποστήριξης των παιδιών, ιδιαίτερα σε περιόδους πολέμου, ανθρωπιστικών κρίσεων και κοινωνικών αναταραχών. Παράλληλα, απαιτείται μεγαλύτερη μέριμνα για την προστασία των παιδιών από τους σύγχρονους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου.

Σε ατομικό επίπεδο, κανείς δεν πρέπει να μένει αμέτοχος. Όταν αντιληφθείς οποιαδήποτε μορφή βίας ή κακοποίησης απέναντι σε ένα παιδί, μην την αγνοήσεις. Η ενημέρωση των αρμόδιων αρχών και των αρμόδιων φορέων προστασίας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την ασφάλεια και το μέλλον ενός παιδιού.

Η προστασία των παιδιών δεν είναι μόνο νομική υποχρέωση. Είναι δείκτης πολιτισμού, ανθρωπιάς και σεβασμού προς το μέλλον της κοινωνίας μας.