Η δεξιότητα - κλειδί που πρέπει να διδάσκουν οι γονείς στους γιους τους

Η διαχείριση του θυμού είναι μια δεξιότητα ζωής που συχνά υποτιμάται, ειδικά όταν πρόκειται για τα αγόρια. Πολλοί γονείς ανησυχούν για τα ξεσπάσματα θυμού των γιων τους, χωρίς όμως να γνωρίζουν πώς να τους βοηθήσουν ουσιαστικά.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο θυμός δεν είναι κάτι κακό· το ζητούμενο είναι να μάθουν τα παιδιά πώς να τον αναγνωρίζουν και να τον εκφράζουν με υγιή και παραγωγικό τρόπο.

Όπως επισημαίνει ο Steven Meyers, καθηγητής ψυχολογίας στο Roosevelt University στο Σικάγο, «οι γονείς χρειάζεται να δώσουν στα παιδιά τους τα εργαλεία για να κατανοούν τα συναισθήματά τους και αυτή η ικανότητα αναπτύσσεται όπως κάθε άλλη σύνθετη και αφηρημένη έννοια».

Η δεξιότητα που προβλέπει την επιτυχία των παιδιών - και δεν έχει καμία σχέση με το IQ

Τι είναι ο θυμός και γιατί δεν είναι κακός

Ο θυμός είναι μια φυσιολογική αντίδραση σε μια αντιλαμβανόμενη απειλή. Το σώμα απελευθερώνει αδρεναλίνη, αυξάνονται οι παλμοί και η αρτηριακή πίεση και ο οργανισμός μπαίνει σε κατάσταση «μάχης ή φυγής». Το να νιώθει κανείς θυμό είναι απολύτως φυσιολογικό - και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι ακόμα και ωφέλιμο. Το πρόβλημα ξεκινά όταν ο θυμός δεν διαχειρίζεται με υγιή τρόπο και μετατρέπεται σε επιθετική συμπεριφορά.

Επιθετικότητα στα παιδιά

Υπάρχουν διαφορές στον τρόπο που αγόρια και κορίτσια εκφράζουν τον θυμό;

Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν βιώνουν όλα τα παιδιά τον θυμό με τον ίδιο τρόπο. Παρότι είναι μύθος ότι τα αγόρια θυμώνουν περισσότερο από τα κορίτσια, υπάρχουν κάποιες γενικές τάσεις.

Σύμφωνα με τον Steven Meyers, «οι ψυχολόγοι συχνά λένε ότι τα αγόρια εξωτερικεύουν τα συναισθήματά τους ενώ τα κορίτσια τα εσωτερικεύουν». Αυτό σημαίνει ότι τα αγόρια είναι πιο πιθανό να εκφράσουν τον θυμό τους με λεκτική ή σωματική επιθετικότητα, ενώ τα κορίτσια συχνά στρέφουν τον θυμό προς τον εαυτό τους, με αποτέλεσμα την ενοχή ή ακόμα και την κατάθλιψη. Πρόκειται, βέβαια, για μια γενίκευση, όχι για κανόνα.

Βοηθήστε το παιδί να ονομάσει τα συναισθήματά του

Το πρώτο βήμα στη διαχείριση του θυμού είναι η αναγνώριση του συναισθήματος. Όπως λέει η Kelsey Torgerson Dunn, κοινωνική λειτουργός και σύμβουλος παιδιών και εφήβων, «αν δεν καταλαβαίνουμε τι νιώθουμε, δεν μπορούμε να το διαχειριστούμε».

Στα μικρότερα παιδιά, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ο γονιός περιγράφει λεκτικά το συναίσθημα: «φαίνεται ότι νιώθεις απογοήτευση» ή «μοιάζεις θυμωμένος επειδή σου είπα όχι». Ακόμα κι αν ο γονιός δεν πέσει απόλυτα μέσα, δίνει στο παιδί την ευκαιρία να σκεφτεί και να εκφράσει τι πραγματικά αισθάνεται.

Στους εφήβους, η προσέγγιση χρειάζεται να είναι πιο διακριτική, για παράδειγμα: «Αν ήμουν στη θέση σου, θα ένιωθα πολύ θυμωμένος. Θες να μου πεις πώς το βιώνεις εσύ;».

Η δεξιότητα που κάνει τα παιδιά επιτυχημένα και ανθεκτικά, σύμφωνα με ειδικό

Ηρεμία και παρηγοριά αντί για απόρριψη

Ο θυμός μπορεί να κατακλύσει τα παιδιά, ειδικά τα μικρότερα, τα οποία δεν έχουν ακόμη αναπτύξει την ικανότητα αυτορρύθμισης. Αντί να απομακρύνονται, οι γονείς μπορούν να λειτουργήσουν καθησυχαστικά, παραμένοντας ήρεμοι και παρόντες. Με αυτόν τον τρόπο, δείχνουν στα παιδιά πώς να ηρεμούν τον εαυτό τους, δίνοντάς τους ένα πρότυπο ενσυναίσθησης και αυτοελέγχου.

Όρια και συνέπειες

Η κατανόηση δεν σημαίνει έλλειψη ορίων. Όπως τονίζει ο Steven Meyers, «μπορείς να νιώθεις ό,τι θέλεις, αλλά δεν μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις». Όταν ο θυμός οδηγεί σε επιθετική συμπεριφορά, οι συνέπειες είναι απαραίτητες. Κι αυτό γιατί βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τη διαφορά ανάμεσα στο συναίσθημα και στη συμπεριφορά, και χρειάζεται να είναι σαφείς, σταθερές και κατάλληλες για την ηλικία.

6 σημαντικές δεξιότητες που πρέπει να μάθουν τα παιδιά εκτός σχολείου

Πότε χρειάζεται βοήθεια από ειδικό

Αν ο θυμός είναι πολύ συχνός, έντονος, διαρκεί πολύ ή δεν ταιριάζει στην ηλικία του παιδιού, ίσως χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Αντίστοιχα, όταν επιθετικές συμπεριφορές εμφανίζονται τόσο στο σπίτι όσο και στο σχολείο, είναι καλό οι γονείς να ζητήσουν τη βοήθεια παιδίατρου ή ειδικού ψυχικής υγείας.

Όπως επισημαίνει η Kelsey Torgerson Dunn, πίσω από τον θυμό μπορεί να κρύβονται άγχος, πίεση ή θλίψη - και αυτά αξίζουν κατανόηση και φροντίδα.