Πώς μιλάμε στο παιδί για το πένθος;

Πώς μιλάμε στο παιδί για το πένθος;

Τα παιδιά βιώνουν το πένθος με τρόπους που συχνά διαφέρουν από αυτούς των ενηλίκων.

Πώς μιλάμε στο παιδί για το πένθος;

Κάποια σφραγίζουν τον πόνο βαθιά μέσα τους και εσωτερικεύουν επώδυνα συναισθήματα, κάποια εκδηλώνουν το θρήνο τους μέσα από το παιχνίδι, τις ζωγραφιές, τις χειροτεχνίες, και άλλα μέσα από τη συμπεριφορά τους, όπως επιθετικότητα, κλάμα, ξεσπάσματα θυμού, επιστροφή σε συμπεριφορές που αντιστοιχούν σε πιο πρώιμα στάδια ανάπτυξης. Καθοριστικοί παράγοντες για το πώς τα παιδιά κατανοούν και αντιμετωπίζουν για παράδειγμα το θάνατο είναι η ηλικία, η γλωσσική ικανότητα και η γνωστικο-συναισθηματική τους ωριμότητα. Ένα παιδί προσχολικής ηλικίας ενώ βιώνει την απώλεια δε μπορεί να ερμηνεύσει το θάνατο. Ωστόσο, ένα παιδί σχολικής ηλικίας μπορεί να συλλάβει τη μη αναστρεψιμότητα του θανάτου ενώ ένας έφηβος είναι σε θέση να προσδώσει και μεταφυσικές ερμηνείες.

Ο ρόλος των γονιών
Συχνά, οι γονείς θεωρούν ανησυχητικές τις φυσιολογικές αντιδράσεις των παιδιών που θρηνούν, όπως συναισθηματικές μεταβολές, αλλαγές σε συνήθειες και συμπεριφορές, δυσκολίες προσαρμογής, απόσυρση ή επιθετικότητα. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να μην είναι διαθέσιμοι συναισθηματικά ή και να αποτρέψει τα παιδιά από το εκδηλώσουν το πένθος τους από φόβο μην αναστατώσουν τους γονείς.

Το πολυτιμότερο μέσο για να επεξεργαστούν τα παιδιά μη αναστρέψιμα γεγονότα και απώλειες είναι η ανοιχτή επικοινωνία. Είναι σημαντικό για το παιδί να καταλάβει πως είναι φυσιολογικό να αισθάνεται όπως αισθάνεται και πως του "επιτρέπεται" να πενθήσει. Οι γονείς χρειάζεται να ακούν προσεκτικά τα παιδιά, να παρατηρούν τι λένε με λόγια και τι με το σώμα τους, να δίνουν χώρο και χρόνο στα παιδιά να εκφράσουν με όποιο τρόπο εκείνα επιλέγουν τον πόνο, τη θλίψη, την οδύνη, το φόβο, τις ενοχές ή ο,τιδήποτε βιώνουν, και να τους δείχνουν ότι «αντέχουν» τον πόνο τους και συναισθάνονται τα συναισθήματά τους. Οι γονείς χρειάζεται να είναι «παρόντες» και διαθέσιμοι χωρίς, ωστόσο, να είναι διεισδυτικοί και να πιέζουν τα παιδιά να εκφραστούν όταν δε νιώθουν έτοιμα.

Βασικός, λοιπόν, κανόνας στην αντιμετώπιση του πένθους των παιδιών είναι να αποφεύγουμε κάθε μορφή ψέματος. Τα παιδιά ξέρουν πολύ καλά πότε δεν τους λέμε την αλήθεια, και αυτό τα κάνει να νιώθουν μεγάλο θυμό απέναντι μας.

Σε περιπτώσεις θανάτου ενός αγαπημένου προσώπου, μερικές φορές οι γονείς αποκρύπτουν το γεγονός. Η απόκρυψη της πραγματικότητας ή η παροχή ψεύτικων πληροφοριών, αντί να προστατεύει τα παιδιά, τους δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα. Η σιωπή που επικρατεί τα κάνει να αισθάνονται μόνα, τα μπερδεύει, τα αναγκάζει να κλειστούν στον εαυτό τους και να δώσουν τις δικές τους ερμηνείες που συχνά είναι πιο τρομακτικές κι από την ίδια την πραγματικότητα. Θα πρέπει να ενημερώνουμε αμέσως μετά το γεγονός. Η καθυστέρηση δημιουργεί σύγχυση, παρερμηνείες, ανασφάλεια και φόβο. Θα πρέπει να εξηγούμε με ακρίβεια και ειλικρίνεια τι συνέβη, πώς συνέβη και να προσαρμόζουμε το λεξιλόγιο μας στο επίπεδο κατανόησης του παιδιού (Παπαδάτου και συν., 1999).

Εξαιρετικά σημαντικό είναι να χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις όπως «πέθανε», «θάνατος» και όχι διφορούμενες, ασαφείς εκφράσεις όπως «χάθηκε», «έφυγε», «τον πήρε ο Θεός», κλπ. Οι διφορούμενες ή ασαφείς εκφράσεις συχνά παρερμηνεύονται, ιδιαίτερα από μικρότερα παιδιά που δυσκολεύονται να κατανοήσουν ότι ο θάνατος είναι οριστικός. Δεν θα πρέπει να ωραιοποιούμε την πραγματικότητα του θανάτου. Η πραγματικότητα, αν και οδυνηρή, δεν αλλάζει. Οφείλουμε να ακούμε προσεχτικά και να δίνουμε απαντήσεις σε αυτό που μας ρωτούν τα παιδιά, το να βομβαρδίσουμε τα παιδιά με πληροφορίες δεν είναι παραγωγικό. Έτσι ας τους δώσουμε το χρόνο να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και ας απαντήσουμε στις ερωτήσεις που μας θέτουν. Αν δεν γνωρίζουμε κάτι, θα πρέπει να πούμε απλά ότι δεν γνωρίζουμε. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι, επίσης, να τονίσουμε στο παιδί ότι δεν έχει ευθύνη γι' αυτό που συνέβη.

Για να εγκατασταθεί και να διατηρηθεί μια σχέση εμπιστοσύνης, που να αποτελεί μια ασφαλή βάση για τα παιδιά, τόσο στις δύσκολες στιγμές μιας οδυνηρής απώλειας, όσο και στη ζωή τους γενικότερα, προϋπόθεση είναι να διασφαλίσουμε ότι τα παιδιά γνωρίζουν ότι είμαστε εκεί, ότι τους λέμε την αλήθεια και ότι έχουν κάποιον που αφενός τα συναισθάνεται και αφετέρου έχει το συναισθηματικό σθένος να «αντέξει» όλα όσα είναι επώδυνα ή μοιάζουν επικίνδυνα για το παιδί.

Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε στην «Ευρωπαϊκή Γραμμή Υποστήριξης Παιδιών 116111» ώστε να συζητήσετε με έναν ψυχολόγο όλα αυτά που μπορεί να σας απασχολούν σε σχέση με το παιδί σας.

22.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΣΑΓΙΟΝΑΡΕΣ HAVAIANAS
49.95 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Δερμάτινα Πέδιλα Seawee Navy
23.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Μαγιό Μπικίνι Friendship Sunuva
7.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Μαγιό Μαΐμουδάκια Vegotex για αγόρι
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Τριάντα πράγματα για τα οποία μία μαμά δεν θα πρέπει να απολογείται

Τριάντα πράγματα για τα οποία μία μαμά δεν θα πρέπει να απολογείται

Μήπως είστε ενοχική ως μαμά; Νιώθετε την ανάγκη να απολογείστε για όλα;
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Μάσκα προσώπου με γιαούρτι για ξηρή επιδερμίδα

Μάσκα προσώπου με γιαούρτι για ξηρή επιδερμίδα

Το ξέρατε ότι το γιαούρτι είναι εξίσου ωφέλιμο και για την επιδερμίδα;
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Απίθανες ιδέες για να διακοσμήσετε το πρώτο δωμάτιο του παιδιού σας

Απίθανες ιδέες για να διακοσμήσετε το πρώτο δωμάτιο του παιδιού σας

Σκέφτεστε πώς να διακοσμήσετε το βρεφικό δωμάτιο; Διαβάζετε το σωστό άρθρο.
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
David και Victoria Beckham: Είναι το πιο στιλάτο ζευγάρι της showbiz και με αποδείξεις

David και Victoria Beckham: Είναι το πιο στιλάτο ζευγάρι της showbiz και με αποδείξεις

Κάθε κοινή τους εμφάνιση είναι και ένα μάθημα κομψότητας!
Διάβασε τη συνέχεια
MOTHERTOOLS
novalac-logo
Η εγκυμοσύνη σας ανά εβδομάδα

Η εγκυμοσύνη σας ανά εβδομάδα

Η ανάπτυξη του εμβρύου ανά εβδομάδα

Η ανάπτυξη του εμβρύου ανά εβδομάδα

Το μωρό σας μήνα με το μήνα

Το μωρό σας μήνα με το μήνα

Υπολογισμός Σύλληψης & Ωορρηξίας

Εξετάσεις

Εξετάσεις

Θηλασμός

Θηλασμός

Μαιευτήριο

Μαιευτήριο

Ημερομηνία Υπολογισμού Τοκετού

Ημερομηνία Υπολογισμού Τοκετού

Υπολογισμός Εβδομάδας Κύησης

Υπολογισμός Εβδομάδας Κύησης

Τα πάντα για τον Αυτισμό

× Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies
Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τους Όρους Χρήσης