Νόμιμη μοίρα: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν για την κληρονομιά

Νόμιμη μοίρα: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν για την κληρονομιά

Προϋποθέσεις για την αναγνώριση του δικαιώματος στη νόμιμη μοίρα.

Νόμιμη μοίρα: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν για την κληρονομιά

Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα, οι τρόποι για να εγκατασταθεί κάποιος ως κληρονόμος είναι οι εξής:

Α) Με διαθήκη δηλαδή ως εκ διαθήκης κληρονόμος ή
Β) χωρίς διαθήκη δηλαδή ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος.

Οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος διαθέτη κληρονομούν εξ’ αδιαθέτου, όταν ο διαθέτης/κληρονομούμενος δεν έχει αφήσει διαθήκη. Εξ αδιαθέτου κληρονόμοι είναι οι εγγύτεροι συγγενείς του θανόντος, όπως περιγράφονται στα άρθρα 1813-1821 του Αστικού Κώδικα.

Από τους συγγενείς του θανόντος α) ο σύζυγος, β) τα τέκνα, γ) τα εγγόνια και δ) οι γονείς ονομάζονται «αναγκαίοι κληρονόμοι» και έχουν δικαίωμα στην κληρονομιαία περιουσία, ακόμα κι αν η επιθυμία του θανόντος ήταν να αποκλειστούν από αυτήν.

Οι ως άνω κληρονόμοι θα λάβουν, σε κάθε περίπτωση, ως κληρονομιά το μέρος εκείνο της κληρονομικής περιουσίας, που ονομάζεται «νόμιμη μοίρα» και προβλέπεται από τις διατάξεις της «αναγκαστικής κληρονομικής διαδοχής» του κληρονομικού δικαίου που θεσπίζει ο Αστικός Κώδικας. Με το θεσμό της νόμιμης μοίρας ο νομοθέτης επιδιώκει να συμβιβάσει δύο εξ ορισμού αντίθετες τάσεις. Αφενός το δικαίωμα του κληρονομούμενου να διαθέσει την περιουσία του σύμφωνα με τη δική του μόνο βούληση και αφετέρου να προστατευτούν τα οικονομικά συμφέροντα των εγγύτερων συγγενών από πιθανή διάθεση του συνόλου της περιουσίας σε τρίτα πρόσωπα.

Διαθήκη

Συνεπώς, οι διατάξεις περί νόμιμης μοίρας ενεργοποιούνται μόνο στην περίπτωση που ο διαθέτης άφησε με διαθήκη την περιουσία του σε τρίτα πρόσωπα, αποκλείοντας με αυτήν κάποιους από τους αναγκαστικούς κληρονόμους ή αφήνοντας τους ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία που η αξία τους είναι μικρότερη και από αυτήν της νόμιμης μοίρας. Από τους ανωτέρω συγγενείς, αναγκαίοι κληρονόμοι θα γίνουν μόνο οι κατιόντες και η σύζυγος, στην περίπτωση που ο διαθέτης άφησε κατιόντες, και οι γονείς και η σύζυγος, στην περίπτωση που ο διαθέτης-κληρονομούμενος δεν άφησε κατιόντες αλλά μόνο γονείς.

Επομένως, ο διαθέτης, δεν μπορεί να εγκαταστήσει με την διαθήκη του αποκλειστικά τρίτα πρόσωπα ως κληρονόμους του, καθώς με τον τρόπο αυτό προσβάλλει την νόμιμη μοίρα των αναγκαίων κληρονόμων του. Γι’ αυτό άλλωστε και οι διατάξεις της διαθήκης καθίστανται αυτοδικαίως άκυρες, στο μέτρο που προσβάλουν το προκείμενο δικαίωμα των νόμιμων μεριδούχων.

Δικαίωμα στη νόμιμη μοίρα

Επιπλέον προϋπόθεση για την αναγνώριση του δικαιώματος στη νόμιμη μοίρα, είναι ότι οι μεριδούχοι θα είχαν κληθεί να κληρονομήσουν τον αποβιώσαντα, στην περίπτωση που δεν υπήρχε διαθήκη. Με βάση αυτή την προϋπόθεση, ο νομοθέτης έθεσε το βασικό κριτήριο υπολογισμού της νόμιμης μοίρας. Σύμφωνα με το άρθρο 1825 εδάφιο β του Αστικού Κώδικα, η νόμιμη μοίρα ισούται με το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας.

Ο μόνος τρόπος ώστε να αποκλειστεί συγγενής-νόμιμος μεριδούχος και από αυτό ακόμα το ποσοστό, είναι η αποκλήρωση του κληρονόμου, συμπεριλαμβάνοντας σχετική διάταξη στη διαθήκη του. Η αποκλήρωση δικαιολογείται αν ο συγγενής-νόμιμος μεριδούχος έχει διαπράξει σοβαρή άδικη πράξη σε βάρος του διαθέτη ή αν διάγει ανήθικο βίο. Επί παραδείγματι, ο διαθέτης δικαιούται να αποκληρώσει κατιόντα του, αν αυτός επιβουλεύτηκε τη ζωή ή προκάλεσε με πρόθεση σωματική βλάβη σε εκείνον ή μέλη της οικογένειάς του.

Επίσης,ο διαθέτης δύναται να αποκληρώσει τον σύζυγό του, αν κατά το χρόνο του θανάτου του είχε δικαίωμα να ασκήσει αγωγή διαζυγίου για βάσιμο λόγο αποδιδόμενο σε υπαιτιότητα του συζύγου που επιζεί. Συνέπεια της αποκλήρωσης είναι το ότι η κληρονομία δεν περιέρχεται ποτέ στον κληρονόμο που αποκληρώθηκε.

 

Δημήτριος Ν. Αυλωνίτης
Δικηγόρος, LL.B.
κιν. 6972205516
e-mail: info@avlonitislaw.gr  
http://www.avlonitislaw.gr 

Διαβάστε επίσης

Ποιες δικαιοπραξίες μπορούν να κάνουν οι γονείς στο όνομα του ανήλικου τέκνου
Διατροφή τέκνου και συζύγου: Πότε τη δικαιούνται και υπό ποιες προϋποθέσεις

 

 

 

 

22.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΣΑΓΙΟΝΑΡΕΣ HAVAIANAS
49.95 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Δερμάτινα Πέδιλα Seawee Navy
23.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Μαγιό Μπικίνι Friendship Sunuva
7.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Μαγιό Μαΐμουδάκια Vegotex για αγόρι
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Εγκυμοσύνη στα 40: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε αφού μείνετε έγκυος

Εγκυμοσύνη στα 40: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε αφού μείνετε έγκυος

Ποια είναι τα ενδεχόμενα προβλήματα, που μπορεί να εμφανιστούν κατά το πρώτο…
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Τι κρύβεται πίσω από το θυμό μιας μαμάς;

Τι κρύβεται πίσω από το θυμό μιας μαμάς;

Ποια πράγματα πυροδοτούν πιο συχνά τον θυμό μιας μαμάς;
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
«Τι να μαγειρέψω σήμερα;» Εβδομαδιαίο πρόγραμμα διατροφής από το Mothersblog.gr

«Τι να μαγειρέψω σήμερα;» Εβδομαδιαίο πρόγραμμα διατροφής από το Mothersblog.gr

«Τι να μαγειρέψω σήμερα;», αναρωτιέστε ξανά; Αν ναι, τότε ακολουθήστε το πρόγραμμα…
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Τελικά, βοηθάει ο ύπνος τη μαμάς την ώρα που κοιμάται το μωρό;

Τελικά, βοηθάει ο ύπνος τη μαμάς την ώρα που κοιμάται το μωρό;

Μια μαμά με τρία παιδιά εξομολογείται την προσωπική της εμπειρία
Διάβασε τη συνέχεια
MOTHERTOOLS
novalac-logo
Η εγκυμοσύνη σας ανά εβδομάδα

Η εγκυμοσύνη σας ανά εβδομάδα

Η ανάπτυξη του εμβρύου ανά εβδομάδα

Η ανάπτυξη του εμβρύου ανά εβδομάδα

Το μωρό σας μήνα με το μήνα

Το μωρό σας μήνα με το μήνα

Υπολογισμός Σύλληψης & Ωορρηξίας

Εξετάσεις

Εξετάσεις

Θηλασμός

Θηλασμός

Μαιευτήριο

Μαιευτήριο

Ημερομηνία Υπολογισμού Τοκετού

Ημερομηνία Υπολογισμού Τοκετού

Υπολογισμός Εβδομάδας Κύησης

Υπολογισμός Εβδομάδας Κύησης

Τα πάντα για τον Αυτισμό

× Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies
Με τη χρήση αυτού του ιστότοπου, αποδέχεστε τους Όρους Χρήσης