Νόμιμη μοίρα: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν για την κληρονομιά

Νόμιμη μοίρα: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν για την κληρονομιά

Προϋποθέσεις για την αναγνώριση του δικαιώματος στη νόμιμη μοίρα.

Νόμιμη μοίρα: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και τι πρέπει να γνωρίζουν για την κληρονομιά

Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα, οι τρόποι για να εγκατασταθεί κάποιος ως κληρονόμος είναι οι εξής:

Α) Με διαθήκη δηλαδή ως εκ διαθήκης κληρονόμος ή
Β) χωρίς διαθήκη δηλαδή ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος.

Οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος διαθέτη κληρονομούν εξ’ αδιαθέτου, όταν ο διαθέτης/κληρονομούμενος δεν έχει αφήσει διαθήκη. Εξ αδιαθέτου κληρονόμοι είναι οι εγγύτεροι συγγενείς του θανόντος, όπως περιγράφονται στα άρθρα 1813-1821 του Αστικού Κώδικα.

Από τους συγγενείς του θανόντος α) ο σύζυγος, β) τα τέκνα, γ) τα εγγόνια και δ) οι γονείς ονομάζονται «αναγκαίοι κληρονόμοι» και έχουν δικαίωμα στην κληρονομιαία περιουσία, ακόμα κι αν η επιθυμία του θανόντος ήταν να αποκλειστούν από αυτήν.

Οι ως άνω κληρονόμοι θα λάβουν, σε κάθε περίπτωση, ως κληρονομιά το μέρος εκείνο της κληρονομικής περιουσίας, που ονομάζεται «νόμιμη μοίρα» και προβλέπεται από τις διατάξεις της «αναγκαστικής κληρονομικής διαδοχής» του κληρονομικού δικαίου που θεσπίζει ο Αστικός Κώδικας. Με το θεσμό της νόμιμης μοίρας ο νομοθέτης επιδιώκει να συμβιβάσει δύο εξ ορισμού αντίθετες τάσεις. Αφενός το δικαίωμα του κληρονομούμενου να διαθέσει την περιουσία του σύμφωνα με τη δική του μόνο βούληση και αφετέρου να προστατευτούν τα οικονομικά συμφέροντα των εγγύτερων συγγενών από πιθανή διάθεση του συνόλου της περιουσίας σε τρίτα πρόσωπα.

Διαθήκη

Συνεπώς, οι διατάξεις περί νόμιμης μοίρας ενεργοποιούνται μόνο στην περίπτωση που ο διαθέτης άφησε με διαθήκη την περιουσία του σε τρίτα πρόσωπα, αποκλείοντας με αυτήν κάποιους από τους αναγκαστικούς κληρονόμους ή αφήνοντας τους ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία που η αξία τους είναι μικρότερη και από αυτήν της νόμιμης μοίρας. Από τους ανωτέρω συγγενείς, αναγκαίοι κληρονόμοι θα γίνουν μόνο οι κατιόντες και η σύζυγος, στην περίπτωση που ο διαθέτης άφησε κατιόντες, και οι γονείς και η σύζυγος, στην περίπτωση που ο διαθέτης-κληρονομούμενος δεν άφησε κατιόντες αλλά μόνο γονείς.

Επομένως, ο διαθέτης, δεν μπορεί να εγκαταστήσει με την διαθήκη του αποκλειστικά τρίτα πρόσωπα ως κληρονόμους του, καθώς με τον τρόπο αυτό προσβάλλει την νόμιμη μοίρα των αναγκαίων κληρονόμων του. Γι’ αυτό άλλωστε και οι διατάξεις της διαθήκης καθίστανται αυτοδικαίως άκυρες, στο μέτρο που προσβάλουν το προκείμενο δικαίωμα των νόμιμων μεριδούχων.

Δικαίωμα στη νόμιμη μοίρα

Επιπλέον προϋπόθεση για την αναγνώριση του δικαιώματος στη νόμιμη μοίρα, είναι ότι οι μεριδούχοι θα είχαν κληθεί να κληρονομήσουν τον αποβιώσαντα, στην περίπτωση που δεν υπήρχε διαθήκη. Με βάση αυτή την προϋπόθεση, ο νομοθέτης έθεσε το βασικό κριτήριο υπολογισμού της νόμιμης μοίρας. Σύμφωνα με το άρθρο 1825 εδάφιο β του Αστικού Κώδικα, η νόμιμη μοίρα ισούται με το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας.

Ο μόνος τρόπος ώστε να αποκλειστεί συγγενής-νόμιμος μεριδούχος και από αυτό ακόμα το ποσοστό, είναι η αποκλήρωση του κληρονόμου, συμπεριλαμβάνοντας σχετική διάταξη στη διαθήκη του. Η αποκλήρωση δικαιολογείται αν ο συγγενής-νόμιμος μεριδούχος έχει διαπράξει σοβαρή άδικη πράξη σε βάρος του διαθέτη ή αν διάγει ανήθικο βίο. Επί παραδείγματι, ο διαθέτης δικαιούται να αποκληρώσει κατιόντα του, αν αυτός επιβουλεύτηκε τη ζωή ή προκάλεσε με πρόθεση σωματική βλάβη σε εκείνον ή μέλη της οικογένειάς του.

Επίσης,ο διαθέτης δύναται να αποκληρώσει τον σύζυγό του, αν κατά το χρόνο του θανάτου του είχε δικαίωμα να ασκήσει αγωγή διαζυγίου για βάσιμο λόγο αποδιδόμενο σε υπαιτιότητα του συζύγου που επιζεί. Συνέπεια της αποκλήρωσης είναι το ότι η κληρονομία δεν περιέρχεται ποτέ στον κληρονόμο που αποκληρώθηκε.

 

Δημήτριος Ν. Αυλωνίτης
Δικηγόρος, LL.B.
κιν. 6972205516
e-mail: info@avlonitislaw.gr  
http://www.avlonitislaw.gr 

Διαβάστε επίσης

Ποιες δικαιοπραξίες μπορούν να κάνουν οι γονείς στο όνομα του ανήλικου τέκνου
Διατροφή τέκνου και συζύγου: Πότε τη δικαιούνται και υπό ποιες προϋποθέσεις

 

 

 

 

23.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Μαγιό Μπικίνι Tropical Sunuva
14.95 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Djeco βρεφικό ξύλινο βιβλίο ελεφαντάκι
49.00 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Zoggs Στολή κολύμβησης ''Zoggy'' μπλε 1-2 ΕΤΩΝ
49.90 €
ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟ
Ludi Βρεφική τέντα μωρού με πισίνα
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Εγκυμοσύνη και εργασιακό περιβάλλον: Τι να προσέχετε

Εγκυμοσύνη και εργασιακό περιβάλλον: Τι να προσέχετε

Mάθατε πρόσφατα ότι είστε έγκυος και ανησυχείτε για το πως να συνεχίσετε…
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
3 επιλογές για να ξεγελάσετε τη λιγούρα σας για γλυκό

3 επιλογές για να ξεγελάσετε τη λιγούρα σας για γλυκό

Κάπως έτσι δε θα μετράτε πλέον ούτε παγωτά, ούτε και θερμίδες.
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
4 λανθασμένες αντιλήψεις που είχα προτού κάνω παιδιά!

4 λανθασμένες αντιλήψεις που είχα προτού κάνω παιδιά!

Αγαπημένε single ή απλά childless εαυτέ μου τα κάναμε «σαλάτα»
Διάβασε τη συνέχεια
ΔΙΑΒΑΣΕ ΣΤΟ MOTHERSBLOG
Βοηθώντας το παιδί σας να μάθει να μιλάει

Βοηθώντας το παιδί σας να μάθει να μιλάει

Η ομιλία είναι μία από τις πιο σημαντικές διανοητικές ικανότητες που θα κατακτήσει…
Διάβασε τη συνέχεια
MOTHERTOOLS
novalac-logo
Η εγκυμοσύνη σας ανά εβδομάδα

Η εγκυμοσύνη σας ανά εβδομάδα

Η ανάπτυξη του εμβρύου ανά εβδομάδα

Η ανάπτυξη του εμβρύου ανά εβδομάδα

Το μωρό σας μήνα με το μήνα

Το μωρό σας μήνα με το μήνα

Υπολογισμός Σύλληψης & Ωορρηξίας

Εξετάσεις

Εξετάσεις

Θηλασμός

Θηλασμός

Μαιευτήριο

Μαιευτήριο

Ημερομηνία Υπολογισμού Τοκετού

Ημερομηνία Υπολογισμού Τοκετού

Υπολογισμός Εβδομάδας Κύησης

Υπολογισμός Εβδομάδας Κύησης

Τα πάντα για τον Αυτισμό

× Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies