Πάνω από 1 στους 3 εφήβους τζογάρει, σύμφωνα με νέα έρευνα - Πώς γίνεται η αρχή

Η εικόνα ενός εφήβου να κάθεται στον καναπέ με το χειριστήριο στο χέρι φαίνεται αθώα στους γονείς. Παίζει ένα παιχνίδι και ξαφνικά εμφανίζεται μια εντυπωσιακή ανταμοιβή στην οθόνη. Ίσως χρειαστεί να ξοδέψει λίγα ευρώ για να δοκιμάσει ξανά. Φαίνεται ακίνδυνο - και για πολλούς δεν καταγράφεται καν ως τζόγος.

Κι όμως, σύμφωνα με νέα έρευνα της Common Sense Media, στιγμές σαν κι αυτή συχνά αποτελούν την πρώτη επαφή των παιδιών με τα τυχερά παιχνίδια.

Βιντεοπαιχνίδια και τυχερά παιχνίδια

Η έρευνα Betting on Boys: Understanding Gambling Among Adolescent Boys ανέλυσε τα δεδομένα πάνω από 1.000 αγόρια ηλικίας 11 έως 17 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες και κατέγραψε στοιχεία που σοκάρουν. Περισσότεροι από ένας στους τρεις εφήβους ανέφεραν ότι είχαν στοιχηματίσει τον προηγούμενο χρόνο. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η πρώτη επαφή με μηχανισμούς στοιχηματισμού δεν γίνεται μέσω των παραδοσιακών μορφών, όπως το στοίχημα σε αθλητικά γεγονότα ή τα τυχερά παιχνίδια με χρήματα, αλλά μέσω των βιντεοπαιχνιδιών και των ψηφιακών πλατφορμών.

Τα παιχνίδια που βασίζονται στην τύχη, στις τυχαίες ανταμοιβές και στις εντός παιχνιδιού πληρωμές εκθέτουν τα παιδιά σε ψυχολογικά στοιχεία όπως αυτά του τζόγου: αβεβαιότητα, αναμονή και ανταμοιβή. Έτσι, οι έφηβοι έρχονται σε επαφή με την κουλτούρα «τυχερών παιχνιδιών» πολύ πριν αντιληφθούν ότι στοιχηματίζουν πραγματικά. Σύμφωνα με την έρευνα, σχεδόν ένας στους τέσσερις εφήβους συμμετείχε σε δραστηριότητες που μιμούνται τον τζόγο και η πλειονότητα από αυτούς ξόδευε πραγματικά χρήματα.

Social media και τυχερά παιχνίδια

Η επιρροή των κοινωνικών μέσων είναι επίσης σημαντική. Σχεδόν οι μισοί έφηβοι που στοιχημάτιζαν ανέφεραν ότι βλέπουν συστηματικά περιεχόμενο που προωθεί τυχερά παιχνίδια, συχνά μέσω αλγορίθμων σε πλατφόρμες όπως το YouTube. Η συνεχής έκθεση καθιστά τον τζόγο οικείο και φυσιολογικό, ακόμα και όταν οι ίδιοι οι έφηβοι δεν τον κατανοούν ως ρίσκο.

Τα AI-Generated παιδικά βίντεο κατακλύζουν το YouTube -Τι πρέπει να ξέρουν οι γονείς

Σημαντικό ρόλο παίζουν και τα κοινωνικά μέσα. Σχεδόν οι μισοί έφηβοι που στοιχημάτιζαν δήλωσαν ότι βλέπουν τακτικά περιεχόμενο που προωθεί τυχερά παιχνίδια, μεγάλο μέρος του οποίου προβάλλεται μέσω αλγορίθμων σε πλατφόρμες όπως το YouTube και σε κοινωνικά δίκτυα. Οι έφηβοι που εκτίθενται σε αυτό το περιεχόμενο τείνουν να ξοδεύουν περισσότερα χρήματα σε σχέση με όσους δεν εκτίθενται.

Βεβαίως, το στοίχημα σε αθλητικά γεγονότα αποτελεί μέρος του φαινομένου αλλά δεν είναι ο βασικός τρόπος με τον οποίο οι έφηβοι εκτίθενται στον τζόγο . Στην έρευνα της Common Sense Media, περίπου 1 στους 8 έφηβα αγόρια δήλωσε ότι στοιχημάτισε σε αθλητικά γεγονότα, ενώ ενώ αντίστοιχο ποσοστό συμμετείχε σε παιχνίδια με χρήματα, όπως τράπουλες. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η συμμετοχή ξεκινά πολύ νωρίς: περίπου το ένα τρίτο των 11χρονων ανέφεραν ότι είχαν εμπειρία στοιχηματισμού.

Από το TikTok και το YouTube στα Chatbots AI – Τα παιδιά αλλάζουν συνήθειες

Η κοινωνική πίεση και η επιρροή των φίλων παίζουν καθοριστικό ρόλο: πάνω από το 80% των αγοριών που έχουν φίλους που τζογάρουν συμμετέχουν και τα ίδια, ενώ λιγότερο από 20% αυτών που δεν εκτίθενται σε τέτοιες παρέες, στοιχηματίζουν. Επιπλέον, το οικογενειακό περιβάλλον μετράει: περίπου το ένα τρίτο των αγοριών που στοιχημάτισαν είχαν εμπειρίες με ενήλικα μέλη της οικογένειας, υποδεικνύοντας ότι οι συνήθειες μπορεί να ξεκινούν από «αθώες» οικογενειακές πρακτικές.

Όσον αφορά τα οικονομικά, οι έφηβοι που στοιχημάτιζαν ανέφεραν μέσο ετήσιο ποσό περίπου 54 δολάρια, ενώ μια μικρή ομάδα υψηλού κινδύνου ξόδευε σημαντικά περισσότερα, κάποιες φορές χωρίς την άδεια των γονέων. Αυτό συνάδει με ευρήματα άλλων ερευνών, όπως στο JAMA Pediatrics και στο The Lancet Public Health, που συνδέουν την πρώιμη έκθεση σε τζόγο με αυξημένο κίνδυνο προβληματικού τζόγου στην ενήλικη ζωή. Η Lancet αναφέρει ότι η επιθετική προώθηση και ο σχεδιασμός των προϊόντων τζόγου τα καθιστά οικεία και καθημερινά για τους νέους, ενισχύοντας τις πιθανότητες ανάπτυξης εθιστικών συμπεριφορών.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι ειδικοί συστήνουν στους γονείς να ξεκινούν τις συζητήσεις για τον τζόγο νωρίτερα από όσο συνήθως, να εξηγούν πώς λειτουργούν οι πιθανότητες και οι μηχανισμοί των παιχνιδιών, να δείχνουν πώς οι αλγόριθμοι προβάλλουν περιεχόμενο τζόγου και να θέτουν σαφή όρια στις αγορές εντός εφαρμογών και παιχνιδιών. Η παρακολούθηση των πλατφορμών που χρησιμοποιούν τα παιδιά, η αφαίρεση πιστωτικών καρτών από τα παιχνίδια και η σταδιακή ενημέρωση για τους κινδύνους του συνδυασμού τύχης και χρημάτων κρίνονται αναγκαία ως μέτρα πρόληψης.

Γιατί αρέσουν τα τυχερά παιχνίδια στα παιδιά και τους εφήβους;

Η έρευνα υπογραμμίζει ότι η πρώιμη έκθεση στον τζόγο δεν φαίνεται αρχικά επικίνδυνη αλλά τα ψυχολογικά και κοινωνικά ερεθίσματα που περιλαμβάνει μπορούν να διαμορφώσουν μακροπρόθεσμες συνήθειες.

Για τους γονείς, η πρόληψη και η ενημέρωση είναι τα πιο ισχυρά εργαλεία.