Γονείς υπό πίεση: Πώς το κόστος φροντίδας των παιδιών επηρεάζει την ψυχική τους υγεία

Οι γονείς στις ΗΠΑ - και όχι μόνο - αισθάνονται συχνά ότι πνίγονται από το κόστος και την ευθύνη της φροντίδας των παιδιών τους. Νέα στοιχεία από την Care.com δείχνουν ότι αυτή η πίεση δεν είναι απλώς οικονομική, έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική τους υγεία, ενώ πολλοί γονείς αναφέρουν ακόμα και σκέψεις αυτοτραυματισμού ή αυτοκτονίας. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα έντονο για τις μητέρες, που παραδοσιακά αναλαμβάνουν τον μεγαλύτερο όγκο των καθημερινών υποχρεώσεων φροντίδας.

Φροντίδα παιδιών και οικονομικές δυσκολίες

Η φροντίδα των παιδιών παραμένει κορυφαία πηγή στρες για τους γονείς, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση Cost of Care Report της Care.com. Περισσότεροι από ένας στους τρεις γονείς (36%) κατατάσσουν τη φροντίδα παιδιών ως κύρια πηγή άγχους, ενώ οι οικονομικές δυσκολίες βρίσκονται στην κορυφή με 44%. Ακολουθούν η εργασία και η καριέρα (36%), η οικονομία (33%) και η ψυχική υγεία των γονέων (33%).

Πώς η γονεϊκή υπερπροστασία αυξάνει το άγχος και μειώνει την ευτυχία

Όπως επισημαίνει η Naaz Nichols, customer experience officer της Care.com και μητέρα δύο παιδιών, «για τους περισσότερους γονείς, αυτά τα προβλήματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Η φροντίδα επηρεάζει τα οικονομικά, τα οικονομικά επηρεάζουν τη δουλειά και όταν η εργασία και τα χρήματα είναι αβέβαια, επηρεάζεται η ψυχική υγεία».

Τα στοιχεία είναι ανησυχητικά καθώς το 34% των γονέων δήλωσαν ότι έχουν σκεφτεί αυτοτραυματισμό ή αυτοκτονία, όταν το προηγούμενο έτος το ποσοστό ήταν 29%. Οι γονείς συχνά προσπαθούν να ισορροπήσουν την εργασία και την οικογένεια, χρησιμοποιώντας ακόμα και άδειες για να καλύψουν απρόοπτα, όπως ασθένεια ή κλείσιμο παιδικού σταθμού. Η κατάσταση γίνεται πιο δύσκολη κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών των σχολείων.

«Όταν ακούς την ίδια ιστορία από πολλούς γονείς, γίνεται σαφές ότι δεν πρόκειται για προσωπικές αδυναμίες. Είναι ένα σύστημα που δεν λειτουργεί», επισημαίνει η Naaz Nichols.

Το άγχος στη ζωή των γονιών- Πώς να το καταπολεμήσετε

Ο αντίκτυπος στις μητέρες

Οι μητέρες επηρεάζονται δυσανάλογα από την πίεση της φροντίδας. Το 60% των γυναικών δηλώνουν ότι νιώθουν υπερφορτωμένες από την προσπάθεια να ισορροπήσουν οικογένεια και καριέρα, σε σύγκριση με 42% των πατέρων. Το 31% αισθάνεται ενοχές σχετικά με τη φροντίδα, έναντι 13% των μπαμπάδων ενώ το 85% δηλώνει ότι αφιερώνει κάθε ώρα της μέρας τους φροντίζοντας άλλους, αντί για τον εαυτό τους ( 73% πατέρες).

Σύμφωνα με την ψυχολόγο Emily Guarnotta, «οι κοινωνικές προσδοκίες εξακολουθούν να θεωρούν τη μητέρα ως βασική υπεύθυνη για τη φροντίδα. Όταν ένα παιδί αρρωσταίνει ή η νταντά ακυρώνει, σε πολλές οικογένειες το βάρος πέφτει στη μητέρα». Το 63% των μητέρων πιστεύουν ότι οι στόχοι καριέρας τους έχουν επηρεαστεί από τα κόστη φροντίδας, ενώ το 61% έχει σκεφτεί να εγκαταλείψει τη δουλειά λόγω οικονομικών και ψυχικών επιπτώσεων.

Μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου 2025, πάνω από 455.000 γυναίκες αποχώρησαν από την αγορά εργασίας, εκ των οποίων το 42% επικαλέστηκε την ευθύνη φροντίδας ως λόγο, σύμφωνα με νέα έρευνα της Catalyst.Η επιστροφή στο γραφείο χωρίς βοήθεια φροντίδας αυξάνει το άγχος, την κούραση και την εξουθένωση, όπως τονίζει η σύμβουλος ψυχικής υγείας, Heather Crampton.

Άγχος και μητρότητα: 5+1 τεχνικές για ηρεμία μέσα στο χάος της καθημερινότητας

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Παρά τις ανάγκες για συστημική αλλαγή, υπάρχουν βήματα που οι γονείς μπορούν να ακολουθήσουν:

• Δημιουργήστε το δικό σας δίκτυο υποστήριξης: φίλοι, οικογένεια, εναλλακτικούς φροντιστές.

• Αξιοποιήστε φορολογικά και εργασιακά οφέλη.

• Θέστε ρεαλιστικές προσδοκίες: μην προσπαθείτε να τα κάνετε όλα μαζί. Επιλέξτε τις πιο σημαντικές δουλειές κάθε μέρα.

• Υπερασπιστείτε τον εαυτό σας: μιλήστε νωρίς σε εργοδότες ή συντρόφους για ό,τι δεν λειτουργεί και προτείνετε λύσεις.

• Ζητήστε βοήθεια: αν η ψυχική υγεία επηρεάζεται, η συμβουλευτική ή η ψυχοθεραπεία είναι ζωτικής σημασίας.

Και όπως επισημαίνει εύστοχα η Naaz Nichols, «η φροντίδα πρέπει να θεωρείται βασική υποδομή, όχι ιδιωτικό πρόβλημα που οι οικογένειες καλούνται να λύσουν μόνες τους».