Χάνεις κιλά αλλά τα ξαναπαίρνεις; Να γιατί οι δίαιτες- εξπρές δεν έχουν αποτέλεσμα
Η επιστήμη εξηγεί γιατί οι αυστηρές δίαιτες αποτυγχάνουν.
Κάθε νέα χρονιά φέρνει μαζί της καινούριους στόχους για απώλεια βάρους.
Πολλοί στρέφονται σε «δίαιτες-εξπρές» ή αυστηρά διατροφικά πλάνα, ελπίζοντας σε γρήγορα αποτελέσματα.
Για δεκαετίες, οι ερευνητές προσπαθούν να κατανοήσουν γιατί οι δίαιτες τόσο συχνά αποτυγχάνουν. Τα δεδομένα είναι αποκαλυπτικά: μόνο περίπου το 20% των ανθρώπων που χάνουν βάρος μέσω δίαιτας καταφέρνουν να το διατηρήσουν σε βάθος χρόνου.
Ξεχάστε τις δίαιτες: Υπάρχει καλύτερος τρόπος να χάσετε βάρος, σύμφωνα με ειδικό
Γιατί οι δίαιτες αποτυγχάνουν;
Ένας βασικός λόγος είναι ότι οι περισσότερες δίαιτες βασίζονται σε αυστηρούς κανόνες και αποκλεισμούς – συνήθως των τροφών που μας αρέσουν περισσότερο. Τροφές όπως σοκολάτες, παγωτά ή πατατάκια ενεργοποιούν το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου και μας προσφέρουν ευχαρίστηση. Όταν σταματάμε απότομα να τα τρώμε, χάνουμε αυτή την αίσθηση απόλαυσης και αυτό συχνά πυροδοτεί έντονες λιγούρες.
Οι λιγούρεςδεν σχετίζονται απαραίτητα με την πείνα. Είναι ένα σύνθετο ψυχολογικό φαινόμενο, που επηρεάζεται από τη διάθεση και το στρες και συνήθως γίνεται πιο έντονο τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν η κούραση μειώνει την αυτοσυγκράτησή μας. Έρευνες δείχνουν μάλιστα ότι όταν κάποιος αποκλείει συνειδητά συγκεκριμένες τροφές, συχνά καταλήγει να τις επιθυμεί ακόμα περισσότερο.
Αυστηρές δίαιτες και λιγούρες
Αυτό εξηγεί γιατί οι αυστηρές, βραχυπρόθεσμες δίαιτες σπάνια λειτουργούν: ενισχύουν τις λιγούρες, δυσκολεύουν τη συνέπεια και συχνά οδηγούν τελικά σε υπερφαγία ή ακόμα και σε αύξηση βάρους. Παράλληλα, οι επαναλαμβανόμενες αποτυχίες υπονομεύουν την αυτοπεποίθηση και την πίστη μας ότι μπορούμε να αλλάξουμε συμπεριφορά - ένα στοιχείο κρίσιμο για μακροχρόνια επιτυχία.
Και το σώμα, όμως, αντιδρά. Όταν ακολουθούμε μια διατροφή με πολύ χαμηλές θερμίδες, ενεργοποιούνται μηχανισμοί επιβίωσης: αυξάνεται η όρεξη, μειώνεται το αίσθημα κορεσμού και πέφτει η ενεργειακή δαπάνη, δηλαδή οι θερμίδες που καίμε. Ο εγκέφαλος λαμβάνει ισχυρότερα σήματα πείνας, κάτι που ευνοεί την υπερκατανάλωση τροφής.
Και μπορεί οι μηχανισμοί αυτοί να βοήθησαν τον άνθρωπο να επιβιώσει σε περιόδους έλλειψης τροφής στο παρελθόν, σήμερα, όμως, "εξηγούν" γιατί οι αυστηρές δίαιτες συχνά οδηγούν σε επαναπρόσληψη βάρους. Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότεροι άνθρωποι ξαναπαίρνουν το 50-70% των κιλών που έχασαν.
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η απώλεια μυϊκής μάζας. Όταν το βάρος πέφτει γρήγορα, δεν χάνεται μόνο λίπος αλλά και μυς. Αυτό έχει σημασία, γιατί οι μύες συμβάλλουν καθοριστικά στον μεταβολισμό. Η απώλεια μυϊκής μάζας έχει συνδεθεί με μεγαλύτερη πιθανότητα επαναπρόσληψης βάρους, ειδικά όταν οι δίαιτες είναι χαμηλές σε πρωτεΐνη.
Μπορείτε να χάσετε 7 κιλά σε μια εβδομάδα; Τι απαντά ειδικός
Τι λειτουργεί καλύτερα τελικά;
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι μια πιο ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ πιο αποτελεσματική. Αντί για «όλα ή τίποτα», το κλειδί είναι η ποιότητα της διατροφής.
Αντί να εστιάζουμε στο τι θα κόψουμε, είναι προτιμότερο να σκεφτούμε τι μπορούμε να προσθέσουμε: πρωτεΐνη που χορταίνει, φυτικές ίνες από δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, φρούτα και λαχανικά. Αυτά τα τρόφιμα επηρεάζουν θετικά τον κορεσμό και βοηθούν στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους.
Παράλληλα, η ψυχολογία παίζει σημαντικό ρόλο. Τεχνικές αλλαγής συμπεριφοράς, όπως ο ρεαλιστικός στόχος, ο προγραμματισμός, η αναγνώριση εμποδίων και η υποστήριξη από φίλους, μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
9 τρόποι να χάσετε βάρος χωρίς δίαιτα ή άσκηση
Συμπέρασμα:
Οι δίαιτες-εξπρές μπορεί να υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα, αλλά σπάνια φέρνουν μόνιμη αλλαγή. Οι μικρές, σταθερές αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι αυτές που αντέχουν στον χρόνο.
με πληροφορίες από sciencealert.com